Meranti en hardhout uit oude kozijnen: een onderschatte bron
Bij vrijwel elke kozijnvervanging gaat er hardhout de container in. Meranti, en soms iets beters, in lengtes van twee tot drie meter en in doorsneden die je bij de bouwmarkt niet vindt. Voor wie het weet te vinden is dat een van de aantrekkelijkste bronnen tweedehands hout die er is.
Waarom kozijnhout bruikbaar is
Kozijnhout is per definitie geselecteerd op stabiliteit: het mag niet werken, want dan klemt het raam. Dat betekent recht van draad, weinig knoesten en vaak een fijne nerf. Bovendien is het decennialang geschilderd geweest, dus het heeft nauwelijks vocht opgenomen. Als de verflaag heel is, is het hout eronder meestal gaaf.
Waar het misgaat
De zwakke plek zit altijd onderaan: de onderdorpel en de onderste tien centimeter van de stijlen. Daar stond het water. Prik daar met een schroevendraaier door de verf heen; zakt hij weg, dan is dat deel weg. De rest van het kozijn is dan meestal nog prima. Reken dus op korte stukken, niet op hele lengtes.
Van kozijn naar bruikbaar hout
Je moet er werk in steken. Het beslag eruit, de verflagen eraf of erdoorheen zagen, en vooral: alle spijkers en schroeven eruit voor je het langs een zaag haalt. Een verstopte spijker kost je een zaagblad. Daarna heb je hardhouten latten en stijlen voor tuinmeubilair, voor een schutting, voor onderdorpels van een schuurtje of voor lijstwerk.
Vraag naar het bouwjaar
Kozijnen van voor ruwweg 2003 kunnen verduurzaamd zijn met middelen die je nu niet meer binnen wilt hebben. Een groenige zweem op vers zaagvlak is een aanwijzing. Voor buitentoepassingen is dat zelden een bezwaar, voor een binnenproject wel. En bij oude verflagen geldt hetzelfde als bij grenen: niet droog schuren als het bouwjaar voor 1980 ligt.
Hardhouten latten uit kozijnen: waar je ze voor gebruikt
Hardhouten latten uit oude kozijnen zijn bij uitstek geschikt voor buitenwerk dat dicht bij de grond komt. Denk aan de onderregel van een schutting, de rand van een moestuinbak of de dorpel van een tuinhuis. Meranti houdt het buiten langer vol dan vuren, zeker als je de zaagkanten opnieuw in de verf of olie zet.
Sorteer de stukken direct na het slopen op lengte en doorsnede. Stijlen en dorpels hebben vaak een sponning, de uitsparing waar het glas of de deur tegenaan viel. Die kun je laten zitten als je de lat gebruikt als rand of opsluiting, of eruit zagen als je een rechte lat nodig hebt.
Heb je zelf geen kozijnen die vrijkomen, zoek dan naar partijen van aannemers en sloopbedrijven. Die zetten oude kozijnen vaak voor weinig te koop omdat het afvoeren ook geld kost. Zo komt het hardhout niet in de container. Minder bouwafval. Meer hergebruik.