Houtworm herkennen: verse gaatjes of oude schade?
Bijna elk stuk oud hout heeft wel ergens gaatjes. Dat is voor veel kopers reden om af te haken, en dat is meestal onnodig. Houtworm is de larve van een kever die jarenlang in het hout leeft en er als kever uitvliegt. Het gaatje dat je ziet is de uitvliegopening: het bewijs dat er iets wég is, niet dat er iets zit.
Kijk in het gaatje
Een vers gaatje heeft een scherpe rand en is van binnen lichtgekleurd, dezelfde kleur als vers hout. Een oud gaatje is van binnen donker, vervuild en vaak dichtgeschilderd of dichtgezeten met stof. Schijn met een telefoonlamp schuin op het oppervlak: verse gaatjes springen er dan uit doordat ze licht oplichten tegen het donkerder oppervlak.
Zoek naar boormeel
Actieve larven duwen fijn poeder naar buiten. Veeg het hout schoon, leg er een wit vel papier onder en laat het een paar dagen staan. Komt er lichtgekleurd poeder op het papier dat aanvoelt als heel fijn zand, dan is er activiteit. Klop ook een paar keer stevig op het hout; bij actieve aantasting valt er dan direct wat uit.
Meet hoe diep het zit
Steek een dunne spijker of een paperclip in een paar gaatjes. Gaat hij een halve centimeter en stopt dan, dan is de schade oppervlakkig. Zakt hij makkelijk diep weg, dan zijn er gangen onder het oppervlak en is de sterkte aangetast. Bij een balk die iets moet dragen is dat het moment om nee te zeggen; bij een wandplank niet.
Wat droogte doet
Houtworm heeft vocht nodig. Hout dat een half jaar of langer droog binnen heeft gelegen, in een verwarmde ruimte, is vrijwel altijd uitgestorven. Vraag de verkoper hoe lang het waar heeft gelegen. Een partij uit een droge schuur is een heel ander risico dan een partij die vorige week uit een vochtige kruipruimte kwam.
Houtworm in oud hout behandelen of laten liggen
Vind je houtworm in oud hout dat je toch wilt gebruiken, dan hangt de aanpak af van wat je ermee gaat doen. Voor een wandbekleding of een plank aan de muur is een uitgestorven aantasting vooral een kwestie van uiterlijk; veel mensen vinden de gaatjes juist mooi. Zuig het stof uit de gaatjes met een stofzuiger en werk het hout af met was of olie.
Twijfel je of er nog leven in zit, houd het hout dan apart van je andere voorraad. Leg het een paar weken op een droge plek binnen en kijk opnieuw of er vers boormeel ligt. Breng aangetast hout nooit zomaar je huis in naast oude meubels of een houten vloer.
Bij een balk die moet dragen, is de vraag niet of de worm weg is maar of er genoeg gezond hout over is. Laat dat bij twijfel beoordelen door iemand die er verstand van heeft, voordat je het hout in een constructie zet.