Leien tweedehands: natuurlei of vezelcement
Een leiendak is zeldzamer dan een pannendak, maar bij vervanging komt er in één keer veel materiaal vrij. Het aanbod bestaat uit twee heel verschillende producten die aan de buitenkant op elkaar lijken: natuurlei en vezelcementlei.
Natuurlei herkennen
Natuurlei is gespleten steen en dus nooit helemaal egaal. Je ziet een licht gelaagde structuur, variatie in dikte binnen één lei, en aan de breukrand een schilferige opbouw. De kleur loopt van blauwgrijs tot paarsig. Een natuurlei is koel en zwaar in de hand.
Vezelcement herkennen
Vezelcementleien zijn fabrieksmatig geperst en daardoor precies gelijk in dikte en maat, met een egale kleur en vaak een strak gesneden rand. Ze zijn lichter dan natuurlei. Aan de onderkant zit soms een stempel met de fabrikant en het productiejaar.
Hergebruik per soort
Natuurlei gaat honderd jaar of langer mee en is bij zorgvuldige demontage bijna altijd herbruikbaar; het is dan ook het meest waardevolle tweedehands dakmateriaal dat er is. Vezelcement heeft een beperktere levensduur en wordt na dertig tot veertig jaar bros; hergebruik is dan zelden nog zinvol.
Let op het bouwjaar
Vezelcementleien van voor een bepaalde periode kunnen asbestvezels bevatten. Vraag altijd naar het bouwjaar en naar wie de leien eraf heeft gehaald. Twijfel je, laat de partij dan staan en laat het over aan een gecertificeerde partij; dit is geen materiaal om op goed geluk mee aan de slag te gaan.
Hoe leien worden bevestigd
Leien hangen aan haken of zijn genageld, en bij demontage breken juist de nagelgaten uit. Kijk bij een tweedehands partij naar de bovenrand van de leien: zijn de gaten nog heel, dan zijn ze zorgvuldig losgehaald. Zijn ze uitgescheurd, dan kun je de lei hooguit nog met haken hangen en niet meer nagelen.
Tweedehands leien kopen: wat je bij het ophalen nakijkt
Neem bij het bekijken van een partij een paar leien uit verschillende delen van de stapel. Kijk of ze dezelfde maat en dikte hebben, zeker bij natuurlei, waar de dikte per lei kan verschillen. Houd een lei tegen het licht en kijk langs de randen op scheuren en afgeschilferde lagen. Tik er zacht op met een knokkel: een gave lei klinkt helder, een gescheurde dof.
Vraag hoe de leien zijn opgeslagen. Leien die rechtop op hun kant staan, liggen beter dan leien die plat en hoog gestapeld zijn, waar de onderste het gewicht van de hele stapel dragen. Vraag ook of er haken of nagels bij de partij zitten en hoeveel leien er in totaal zijn.
Dakmateriaal in de buurt zoeken
Leien komen vaak in één keer vrij bij een renovatie. Op Tweedekansmateriaal zoek je tweedehands leien en ander dakmateriaal op straal, postcode of provincie en doe je zaken rechtstreeks met de aanbieder. Je haalt zelf op en keurt de partij voor je betaalt.