Hoeveel dakpannen heb je per vierkante meter nodig
Voor je een partij tweedehands dakpannen koopt, moet je weten hoeveel je er nodig hebt. Te weinig betekent later zoeken naar precies hetzelfde model, en dat is bij oude pannen vaak lastig. Te veel kost geld en ruimte. Het aantal is meer dan het dakoppervlak delen door een standaardgetal, want elk type pan dekt anders en de latafstand op jouw dak bepaalt mee hoeveel er per rij gaat. In dit stuk lees je stap voor stap hoe je uitrekent hoeveel dakpannen je per vierkante meter nodig hebt, en hoeveel je in totaal moet kopen.
Stap 1: meet het dakvlak
Meet de lengte van de nok tot de goot langs het schuine vlak, niet horizontaal, en vermenigvuldig die met de breedte van het dak. Doe dat per dakvlak apart. Een zadeldak heeft twee vlakken, een schilddak vier, en een dakkapel heeft zijn eigen kleine vlakken.
Kun je niet veilig op het dak komen, meet dan vanaf de zolder langs de sporen of gebruik de bouwtekening. Let op dat de maat op een tekening vaak horizontaal is gemeten. De lengte langs het schuine vlak is altijd langer.
Bij een dak met dakkapellen, dakramen of een schoorsteen trek je die oppervlaktes eraf. Tel er wel extra pannen bij voor de aansluitingen, want rond zo'n onderbreking moet je meer pannen zagen en gaat er meer verloren.
Stap 2: het aantal pannen per type
Elk model pan heeft een eigen dekkende maat: het deel dat zichtbaar blijft als de pannen over elkaar liggen. Dat bepaalt hoeveel stuks er op een vierkante meter gaan.
- Een grote sneldekker: rond de tien stuks per vierkante meter.
- Een muldenpan: rond de twaalf stuks per vierkante meter.
- Een klassieke golvende pan, zoals een oude Hollandse pan: vijftien of meer per vierkante meter.
Dat zijn richtgetallen. De fabrikant geeft voor elk model de werkelijke dekkende maat, en die vind je terug als je het model kent. Bij tweedehands pannen staat de naam of het model vaak op de achterkant gestempeld. Maak daar een foto van en vraag de verkoper ernaar.
Weet je het model niet, meet het dan zelf. Leg een paar pannen in de juiste overlap op de grond of op twee latten, meet de breedte van drie pannen naast elkaar en de hoogte van twee rijen. Deel die maten door drie en door twee, en je hebt de dekkende breedte en lengte van een pan. Een vierkante meter gedeeld door die oppervlakte geeft het aantal pannen per vierkante meter.
Stap 3: de latafstand telt mee
De afstand tussen de panlatten is niet vast, maar wordt berekend zodat de rijen precies uitkomen tussen nok en goot. Een kleinere latafstand betekent meer overlap en meer pannen per vierkante meter. Ligt er al latwerk waar je niets aan wilt doen, meet die afstand dan en reken daarmee in plaats van met de standaard dekkende lengte.
Komt er nieuw latwerk, dan kies je de latafstand binnen de grenzen die bij het model horen. Hoe dat precies gaat, hangt af van de pan en de dakhelling. Twijfel je, leg dan een proefstrook op twee latten op de grond voor je het latwerk aanbrengt.
Stap 4: reken het totaal uit
Met de oppervlakte en het aantal per vierkante meter is de rekensom eenvoudig.
- Tel de oppervlakte van alle dakvlakken bij elkaar op.
- Vermenigvuldig met het aantal pannen per vierkante meter van jouw model.
- Tel er een marge bij voor breuk en zaagwerk.
Reken minstens vijf procent extra voor breuk bij transport en leggen, en bij tweedehands pannen liever tien. Oude pannen hebben soms haarscheurtjes die je pas ziet als je ze sorteert, en een deel gaat verloren bij het zagen rond kilkepers en dakkapellen.
Stap 5: vergeet de speciale pannen niet
De gevelpannen, de nokvorsten en de halve pannen worden apart geteld. Ze zijn vaak lastiger los te vinden dan de gewone pannen, zeker bij een ouder model.
- Gevelpannen of kantpannen: tel het aantal rijen langs elke gevelrand, links en rechts apart, want er zijn linker- en rechtermodellen.
- Nokvorsten: meet de lengte van de nok en deel door de dekkende lengte van een vorst.
- Halve pannen: nodig om de rijen in verband te laten lopen bij sommige modellen.
- Hulpstukken zoals ventilatiepannen of doorvoerpannen: tel elk exemplaar dat er nu ligt.
Vraag bij een tweedehands partij altijd of deze speciale stukken erbij zitten. Een partij gewone pannen zonder gevelpannen of vorsten in hetzelfde model is minder waard dan het lijkt.
Veelgemaakte fouten
- De horizontale maat gebruiken in plaats van de schuine lengte, waardoor je te weinig koopt.
- Uitgaan van een gemiddeld getal zonder het model te kennen.
- Geen marge nemen voor breuk.
- De gevelpannen en vorsten vergeten, die je daarna nergens in dezelfde kleur vindt.
Tweedehands dakpannen zoeken of aanbieden
Met een goede berekening weet je precies welke partij je zoekt. Op TweedekansMateriaal zie je welke tweedehands dakpannen er in jouw buurt worden aangeboden. Heb je zelf pannen over na een renovatie, zet dan in je advertentie het model, het aantal en welke gevelpannen en vorsten erbij horen. Adverteren is gratis en zonder commissie.