Monumentale kozijnen: hergebruik als enige optie

Bij monumenten en panden in beschermde gezichten is het kozijn onderdeel van wat beschermd wordt: de indeling, de profilering, de roedeverdeling en soms de glassoort. Nieuw maken kan, maar is kostbaar, en dan is een passend tweedehands kozijn vaak de beste route.

Wat er meestal wordt gevraagd

Doorgaans dat het beeld gelijk blijft: dezelfde indeling, dezelfde roeden, dezelfde profielen en dezelfde kleur. Moderne detaillering, brede profielen en strakke hoeken vallen op en worden zelden goedgekeurd. Een kozijn uit een vergelijkbaar pand van dezelfde periode past daar vaak wel bij.

Roeden en glasverdeling

De roedeverdeling bepaalt het beeld het sterkst. Tel op je bestaande kozijn het aantal vakken en meet de breedte van de roeden. Zoek daarop, want een kozijn met de juiste maat maar de verkeerde verdeling is bij een monument onbruikbaar.

Glas met karakter

In oude panden zit vaak glas met lichte golvingen en luchtbelletjes, dat het licht anders breekt dan modern vlakglas. Dat glas is los te krijgen en wordt gezocht. Gaat er ergens een oud pand op de schop, dan is dat glas het bewaren waard, ook als het kozijn dat niet is.

Overleg voordat je koopt

Leg je plan met foto opnamen voor aan de gemeente of de monumentencommissie voordat je iets aanschaft. Vraag ook naar subsidieregelingen voor onderhoud aan monumenten; daar valt kozijnherstel vaak onder, mits vooraf goedgekeurd.

Werk met iemand die het vaker doet

Restauratietimmerwerk is een vak apart: profielen namaken, een stijl inzetten met behoud van de oorspronkelijke detaillering, glas-in-lood herstellen. Zoek een timmerman met ervaring in monumenten in plaats van de goedkoopste offerte. Vraag om werk dat hij eerder heeft gedaan en ga er desnoods langs kijken.