Keramiek, porselein of natuursteen: wat heb je voor je
Je staat bij iemand in de garage voor een stapel tegels uit een restpartij. De dozen zijn weg, er zit geen etiket meer op en de verkoper weet het ook niet precies. Is het keramiek, porselein of natuursteen? Dat lijkt een detail, maar het bepaalt waar je de tegels kunt leggen, welk gereedschap je nodig hebt en hoe je ze later schoonhoudt. Met een paar eenvoudige proeven weet je binnen een paar minuten wat je voor je hebt.
Drie soorten tegels in het kort
- Keramiek is gebakken klei met meestal een laag glazuur erop. Het is relatief licht, makkelijk te snijden en vooral geschikt voor wanden en vloeren binnen die niet zwaar belast worden.
- Porselein is ook gebakken, maar bij een hogere temperatuur en van fijnere grondstoffen. Daardoor is het veel dichter en harder. Het neemt bijna geen water op.
- Natuursteen komt uit de groeve en is gezaagd. Denk aan marmer, graniet, leisteen of hardsteen. Elke tegel is net iets anders van tekening en kleur.
Bekijk een kapotte tegel
Zit er in de partij een gebroken tegel, of mag je een hoekje van een beschadigde tegel bekijken? Dan zie je meteen veel. Bij keramiek is de kern anders van kleur dan de bovenkant, vaak roodbruin of beige, en voelt hij korrelig. Bij porselein is de kern fijn en egaal, en vaak in dezelfde kleur als de bovenkant. Natuursteen heeft een tekening die gewoon doorloopt tot in het midden van de tegel, omdat het een stuk steen is en geen laag op een ondergrond.
De druppelproef
Draai een tegel om en laat een paar druppels water op de achterkant vallen, waar geen glazuur zit. Wat gebeurt er?
- Trekt het water direct in en blijft er een donkere vlek over, dan heb je waarschijnlijk keramiek. Die tegel is niet vorstbestendig en hoort niet buiten.
- Blijft de druppel lang staan, dan is de tegel dicht. Dat wijst op porselein of een dichte steensoort.
Doe de proef op een droge tegel en geef het een halve minuut. Zo zie je het verschil goed.
Gewicht en hardheid
Pak twee tegels van dezelfde maat en dikte, als je die hebt. Porselein voelt merkbaar zwaarder en steviger aan. Probeer daarna met een spijker of een sleutel een krasje te maken op de achterkant. Bij keramiek lukt dat zonder moeite, bij porselein bijna niet. Bij natuursteen verschilt het per soort: marmer is zacht genoeg om te krassen, graniet nauwelijks. Een druppel azijn op een onopvallende plek laat marmer en andere kalksteen licht bruisen.
Waarom het verschil ertoe doet
Met die kennis kies je beter voor je klus:
- Snijden: keramiek snijd je prima met een handsnijder. Porselein is zo hard dat een natzaag of een goede tegelzaag vaak beter werkt.
- Lijm: porselein neemt weinig water op en heeft een tegellijm nodig die daarop hecht. Vraag bij de bouwmarkt naar een lijm die geschikt is voor dichte tegels.
- Plek: poreus keramiek hoort niet buiten of op een vloer waar veel over gelopen wordt. Porselein en harde natuursteen kunnen meer hebben.
- Onderhoud: natuursteen behandel je na het leggen meestal met een impregneermiddel, zodat vlekken minder snel intrekken. Marmer is gevoelig voor zuur.
Een partij met gemengde tegels
Soms bestaat een restpartij uit tegels van verschillende soorten door elkaar. Sorteer ze dan meteen bij het ophalen op soort, kleur en dikte. Doe bij elke stapel een druppelproef. Zo voorkom je dat er thuis een keramische tegel tussen je porseleinen terrastegels belandt, die na de eerste vorst gaat afschilferen.
Wat vraag je de verkoper?
Ook zonder doos kan de verkoper je vaak helpen. Vraag waar de tegels lagen, in welke ruimte, en of er nog een factuur of een foto van de oude doos is. Vraag ook hoeveel vierkante meter er is en of er reserve bij zit. Een tegel extra is handig als er later een breekt.
Marmeren tegels herkennen tussen de natuursteen
Marmeren tegels zie je vaak in oude gangen, badkamers en vensterbanken. Marmer is zachter dan graniet: met een sleutel kras je er makkelijker een lijn in, op een plek die je niet ziet. Typisch zijn de aders die als wolken of lijnen door de steen lopen, terwijl graniet een korrelig patroon heeft.
Een snelle test doe je aan de onderkant: een druppel azijn op marmer of kalksteen gaat licht bruisen. Doe dit nooit op de bovenkant, want het zuur laat een doffe plek achter. Weet je dat het marmer is, behandel de vloer dan zonder zure schoonmaakmiddelen en kijk bij het kopen goed naar doffe vlekken en kringen.
Tegels zoeken of verkopen
Ben je op zoek naar tegels voor een vloer, een wand of een terras, typ dan wat je zoekt en vul je postcode in. Kopers zoeken lokaal: filteren kan op straal (5 tot 300 km), postcode of provincie. Heb je zelf tegels over na een verbouwing, zet ze dan gratis online, zonder commissie, met de maat en het aantal erbij. Ik zoek materiaal of ik heb materiaal over: zo gaan goede tegels niet naar de container.