Een tweedehands handzaag beoordelen, slijpen en zetten

Handzagen zijn er in twee soorten en dat is bij tweedehands kopen het eerste wat je vaststelt. Moderne zagen hebben geharde tanden, herkenbaar aan de blauwzwarte punten. Ze blijven lang scherp maar zijn bot niet meer te vijlen; een botte moderne zaag is een wegwerpartikel. Oudere zagen hebben zachte tanden die je met een vijl steeds opnieuw scherp maakt. Die gaan bij goed onderhoud een leven mee.

Het blad

Kijk langs het blad of het recht is. Een knik of golf in het blad is niet meer te verwijderen en de zaag loopt dan altijd weg. Oppervlakteroest is geen probleem, putroest wel, zeker bij de tanden. Buig het blad iets en laat los: het moet zonder blijvende vervorming terugveren.

De tanden

Kijk vanaf de punt langs de tandenrij. De tanden moeten even hoog zijn en om en om iets naar buiten staan, dat heet de zetting. Ontbrekende tanden of tanden die allemaal naar een kant staan zijn te herstellen bij een zaag met zachte tanden, maar dat is precisiewerk. Een zaag met een paar afgebroken geharde tanden koop je niet.

Slijpen

Klem het blad tussen twee latten in een bankschroef met de tanden net vrij. Vijl met een driekantvijl elke tand in dezelfde hoek als de vorige eigenaar, meestal recht voor een schulpzaag en schuin voor een afkortzaag, met twee of drie lichte halen per tand. Draai de zaag om voor de tanden die de andere kant op wijzen. Werk rustig en tel de halen, dan blijven de tanden even hoog.

Zetten

Met een zettang buig je elke tand om en om iets naar buiten, zodat de zaagsnede breder wordt dan het blad en de zaag niet klemt. Een zettang staat vaak in dezelfde doos als de oude zagen te koop. Zet weinig: te veel zetting maakt de snede ruw en het zagen zwaar.