Een buitendeur opmeten: dagmaat, dorpel, sponning en aanslag

Bij een buitendeur is een centimeter afwijking geen schoonheidsfout maar een lek. Regen, wind en kou komen door elke naad die de deur niet afdekt. Wie een gebruikte buitendeur koopt, meet daarom preciezer dan bij een binnendeur, en meet meer dingen dan alleen breedte en hoogte.

Breedte en hoogte

Meet de dagmaat van het kozijn, dus de vrije opening tussen de stijlen en tussen de bovendorpel en de onderdorpel. Doe dat op drie hoogtes en op twee plekken voor de hoogte en neem de kleinste maat. De deur die past is aan de zijkanten en de bovenkant 2 tot 3 millimeter kleiner dan de dagmaat. Aan de onderkant hangt de speling af van de dorpel en de weerslijst: bij een dorpel met opstaande rand valt de weerslijst er net achter en is de speling minimaal.

Dikte en sponning

Meet de dikte van je huidige deur en de diepte van de sponning in het kozijn. Buitendeuren zijn 40 of 54 millimeter dik, soms 68 bij geïsoleerde deuren. Een dunnere deur in een diepe sponning laat een naad open en ligt niet tegen de tochtstrip; een dikkere deur past niet. Kijk of de sponning aan de binnenkant of de buitenkant van het kozijn zit, want dat bepaalt of de deur naar binnen of naar buiten draait.

Dorpel en drempel

Meet de hoogte van de onderdorpel ten opzichte van de vloer binnen en het straatwerk buiten. Een deur die naar binnen draait, moet over de mat en de vloer kunnen zwaaien; een deur die naar buiten draait, over de stoep. Kijk hoe de onderkant van de huidige deur is afgewerkt: een afgeschuinde onderrand met een weerslijst hoort bij een dorpel met opstaande rand, een rechte onderrand met een valdorpel bij een vlakke dorpel.

Beslagposities

Noteer de afstand van de onderdorpel tot het hart van elk scharnier en tot het hart van de sluitplaat. Bij een deur met dezelfde posities hoef je niets aan het kozijn te doen. Wijkt het af, dan moet je scharnieren verplaatsen of in de deur nieuwe uitsparingen maken, wat bij een buitendeur van 54 millimeter met een meerpuntssluiting al snel een klus is die je liever niet zelf doet.