Een oude voordeur met glas in lood: beoordelen en weer bruikbaar maken

Bij renovaties van vooroorlogse woningen verdwijnen nog steeds originele voordeuren met glas in lood, omdat de bewoners een geïsoleerde deur willen. Die deuren komen op de marktplaats terecht en zijn voor wie een woning uit dezelfde tijd bezit een zeldzame kans: het profiel, de maat en het glaswerk passen bij de gevel op een manier die geen nieuwe deur haalt. Ze vragen wel een kritische blik.

Het glas in lood

Kijk of het paneel nog strak in het vlak staat. Oud lood verzakt en het paneel gaat dan bollen; een lichte bolling is te herstellen door het paneel opnieuw te laten solderen en te kitten, een sterk uitgezakt paneel moet opnieuw in lood worden gezet. Tel de gebroken ruitjes; losse stukjes gekleurd glas zijn te vervangen, maar een bijzonder geëtst of gebrandschilderd stukje niet. Vraag of er aan een van beide zijden een beschermruit voor zit; zo niet, dan laat je die er bij plaatsing voor zetten, liefst als isolatieglas.

Het hout en de opbouw

Deze deuren zijn van massief grenen of eiken, 40 tot 45 millimeter dik, met zware stijlen en een brede onderregel. Controleer de onderregel op rot en de verbindingen op speling. Een deur die aan de hoeken wiebelt als je hem plat legt, heeft losse pen-en-gatverbindingen; die zijn opnieuw te lijmen en te wiggen door een timmerman, maar dat is een klus met een prijs.

De maat is afwijkend

Voordeuren uit deze periode zijn vaak hoger en smaller dan de huidige standaard, bijvoorbeeld 90 bij 220 of 88 bij 225 centimeter, en elke bouwer had zijn eigen maat. Meet je kozijn precies en vergelijk. Een deur die iets te hoog is, kan onderaan worden ingekort omdat de onderregel breed is; een deur die te smal is, red je niet.

Isolatie en veiligheid inhalen

Een oude deur isoleert minder dan een nieuwe, maar met een isolerende beschermruit voor het lood, tochtstrips rondom en een goede dorpel kom je een heel eind. Het slot vervang je door een meerpuntssluiting of een goed insteekslot met een cilinder en een veiligheidsschild. Zo krijg je een deur met het gezicht van 1930 en het gedrag van nu.