Expansievat van een cv-ketel controleren: klein onderdeel, grote gevolgen

In of naast elke cv-ketel zit een expansievat: een stalen vat met een rubber membraan en een luchtkussen. Als het cv-water opwarmt zet het uit, en dat extra volume vangt het vat op. Zonder werkend vat schiet de druk omhoog bij elke stookbeurt en zakt hij weer als de installatie afkoelt. Bij een gebruikte ketel is het vat een van de onderdelen die het vaakst versleten zijn.

Hoe je een versleten vat herkent

Het eerste signaal is een druk die sterk schommelt tussen koud en warm. Het tweede is een overstortventiel dat druppelt: het loost water zodra de druk boven 3 bar komt. Het derde is een vat dat volledig gevuld is met water. Dat merk je door het ventiel aan de luchtkant, dat op een fietsventiel lijkt, kort in te drukken. Komt er water uit in plaats van lucht, dan is het membraan gescheurd en is het vat rijp voor vervanging.

Voordruk meten

Bij een afgetapte ketel kun je de voordruk van het vat meten met een gewone bandenspanningsmeter. Voor een woning met een verdieping hoort die rond 1 bar te liggen, ongeveer 0,2 bar onder de vuldruk van de installatie. Staat de meter op nul, dan kan de installateur het vat soms nog oppompen met een fietspomp; komt er water uit, dan niet meer.

Inhoud en vervanging

De inhoud van het vat staat op het vat zelf, meestal 8, 10 of 12 liter. Dat is berekend op een gemiddelde installatie. Heb je veel gietijzeren radiatoren of een grote waterinhoud, dan kan een extra vat in de leiding nodig zijn. Een ingebouwd vat vervangen is een klus van een uur voor de erkende installateur die de ketel plaatst; vraag hem het meteen mee te nemen als het twijfelachtig is.

Wat je met de verkoper afspreekt

Vraag de verkoper of het vat ooit is vervangen en of de druk stabiel bleef. Een ketel van tien jaar met het originele vat heeft waarschijnlijk een nieuw vat nodig; dat hoeft geen reden te zijn om af te haken, wel om het in de prijs mee te wegen.