De warmtewisselaar van een gebruikte cv-ketel: het hart dat je niet ziet

De warmtewisselaar is het onderdeel waar de vlam het cv-water opwarmt. Het is ook het duurste onderdeel van een ketel: een vervanging kost vaak meer dan de helft van een nieuw toestel. Wie een tweedehands ketel koopt, koopt in feite een warmtewisselaar met wat techniek eromheen. Reden om hier extra op te letten.

Materiaal en type

De meeste HR-ketels hebben een wisselaar van aluminium of van roestvast staal. Aluminium wisselaars zijn gevoelig voor de zuurgraad van het cv-water en voor vervuiling aan de rookgaszijde. Roestvast staal is minder gevoelig, maar kan scheuren door spanning bij oververhitting. Het type staat in de documentatie van de ketel. Een verkoper die het niet weet, kan het typenummer geven, dan zoek je het zelf op.

Signalen van slijtage van buitenaf

Een lekkende warmtewisselaar verraadt zich door drukverlies zonder zichtbaar lek en door water in de condensafvoer dat ook bij stilstand blijft lopen. Witte of groene kalkaanslag rond de aansluitingen aan de onderkant wijst op een lek dat al langer bestaat. Een ketel die veel lawaai maakt tijdens het stoken, een soort koken of tikken, heeft een vervuilde of verkalkte wisselaar aan de waterzijde.

Kijken aan de rookgaszijde

Bij een uitgebouwde ketel kan een monteur de brander verwijderen en in de wisselaar kijken. Een schone wisselaar is metaalkleurig met wat lichte aanslag. Een dikke laag zwart roet, wit poeder of korrels tussen de lamellen betekent dat het onderhoud jaren is overgeslagen en de doorlaat vernauwd is. Een reiniging kan helpen, maar aangevreten aluminium herstelt niet.

Wat je vraagt en afspreekt

Vraag naar de onderhoudshistorie en of de wisselaar ooit is gereinigd of vervangen. Laat de erkende installateur die de ketel bij jou gaat plaatsen de wisselaar beoordelen voordat je afrekent, of spreek af dat de koop niet doorgaat als hij afkeurt. Zonder die installateur mag de ketel toch niet aan het gas, dus zijn oordeel heb je hoe dan ook nodig.