De opbrengst van je panelen controleren met de app en de meter

Een systeem uit tweedehands onderdelen heeft geen installateur die na een jaar belt om te vragen of alles naar wens is. Je moet zelf in de gaten houden of de panelen leveren wat je op grond van hun vermogen en je dak mag verwachten. Dat is minder werk dan het klinkt: de omvormer houdt alles bij en een paar vergelijkingen per seizoen volstaan om een probleem vroeg te zien.

De app van de omvormer

Vrijwel elke omvormer heeft een app of een webportaal dat de opbrengst per dag, maand en jaar toont en vaak ook het momentane vermogen. Bij micro-omvormers en optimizers zie je het per paneel. Kijk na de eerste zonnige dag naar de curve: die hoort een vloeiende boog te zijn met de top rond het middaguur op een zuiddak, of een scheve boog op oost of west. Een curve met scherpe dalen op steeds hetzelfde tijdstip wijst op schaduw; een curve die plat afknot wijst op een omvormer die te klein is of afregelt op een te hoge netspanning.

Wat je mag verwachten

Op een heldere zomerdag levert een goed zuiddak per kilowattpiek rond de 5 tot 6 kilowattuur. Over een heel jaar is dat in Nederland ongeveer 850 tot 950 kilowattuur per kilowattpiek, minder bij oost of west of bij schaduw. Voor tweedehands panelen trek je daar de degradatie van af. Komt je systeem na een maand zonnig weer structureel meer dan een kwart onder die verwachting uit, dan is er iets mis: een paneel dat achterblijft, een verkeerde stringindeling of een omvormer die niet goed is ingesteld.

De slimme meter als controle

De app van de omvormer laat zien wat er is opgewekt; de slimme meter laat zien wat er is teruggeleverd en afgenomen. Het verschil is je eigen verbruik. Veel netbeheerders en energieleveranciers tonen die gegevens per uur in een portaal. Door de twee naast elkaar te leggen zie je niet alleen of het systeem werkt, maar ook hoeveel je zelf gebruikt en of het loont om verbruik naar het middaguur te verschuiven.

Wanneer je ingrijpt

Een paneel dat in een systeem met optimizers steeds tien tot vijftien procent onder zijn buren blijft, heeft een gebrek en is een kandidaat om te vervangen. Een systeem dat op zonnige middagen regelmatig uitvalt met een melding over netspanning, vraagt een gesprek met de netbeheerder. En een opbrengst die van het ene jaar op het andere ineens tien procent daalt zonder dat er een boom is gegroeid, betekent dat je een installateur laat meten. Kleine schommelingen door het weer horen erbij; kijk daarom altijd naar het patroon over weken, niet naar een enkele dag.