Circulaire begrippen in gewone taal: van losmaakbaar tot urban mining

Wie zich verdiept in circulair bouwen loopt tegen woorden aan die in beleidsstukken vanzelfsprekend zijn en voor een verbouwer nietszeggend. Sommige komen elders in deze reeks uitgebreid aan bod, andere niet. Dit stuk is de korte vertaling: wat betekent het woord en wat heb je eraan als je een schuur bouwt of een badkamer verbouwt. Zie het als een woordenlijst om bij de hand te houden.

Over materialen

Secundair materiaal is materiaal dat al een keer gebruikt is: tweedehands dus. Biobased is materiaal dat gegroeid is, zoals hout en vlas. Hernieuwbaar betekent dat het binnen afzienbare tijd terug groeit. Granulaat is gebroken steen of beton in korrels. Restpartij is nieuw materiaal dat over is na een klus. Donormateriaal is wat uit een te slopen gebouw komt voor gebruik in een ander gebouw.

Over bouwen

Losmaakbaar of demontabel betekent dat een onderdeel er heel uit kan. Droge verbinding is een verbinding zonder lijm, kit of specie. Modulair is bouwen in vaste maten en eenheden. Adaptief is een gebouw dat makkelijk van functie of indeling kan veranderen. Casco is de dragende constructie, afbouw alles wat daar tegenaan en in komt.

Over oogsten en slopen

Urban mining is materiaal winnen uit bestaande gebouwen. Oogsten is het zorgvuldig demonteren van een gebouw met behoud van onderdelen. Sloopinventarisatie is de lijst van wat er in een gebouw zit en wat ermee kan. Materialenpaspoort is de vastlegging van welke materialen waar zitten en hoe ze los kunnen. Bouwhub is een opslagplaats waar geoogst materiaal wacht op een nieuwe bestemming.

Over meten en beleid

R-ladder is de rangorde van weigeren tot recyclen. MPG is de milieuprestatie van een gebouw, een getal voor de milieuschade van alle materialen. Schaduwprijs is de milieuschade van een materiaal uitgedrukt in geld. Levenscyclusanalyse is de berekening van de milieudruk van een product van winning tot afval. Kwaliteitsborger is de onafhankelijke controleur die bij een vergunningplichtige bouw toetst of het werk aan de regels voldoet.

Wat je met de woorden doet

Je hoeft ze niet te gebruiken. Wel helpt het om ze te herkennen in een gesprek met een gemeente, een adviseur of een aannemer, en om de vraag terug te stellen: wat betekent dat concreet voor mijn klus? Een goed antwoord past altijd in gewone taal.