Plankdragers van oud kozijnhout: hardhout dat niet doorbuigt

Bij vervanging door kunststof komen houten kozijnen in grote aantallen vrij, en de meeste gaan de container in. Zonde, want kozijnhout is hardhout van forse doorsnede dat nieuw duur is. Als plankdrager is het ideaal: een stuk van 25 centimeter lang draagt zonder moeite een plank vol boeken. Je hebt er een kozijnstijl en een zaag voor nodig.

Het kozijn uitzoeken

Kies een kozijn met rechte stijlen zonder rot aan de onderkant. De onderdorpel is vrijwel altijd aangetast en laat je liggen; de bovendorpel en de stijlen zijn meestal gaaf. Kijk naar de glassponning: dat is een inkeping van ongeveer 2 centimeter waar het glas zat. Die sponning kan de bovenkant van je plankdrager worden waar de plank in valt, of je zaagt hem eraf. Verfresten mag je laten zitten; meer daarover hieronder.

Zagen en vorm

Zaag de stijl in stukken van 20 tot 30 centimeter, afhankelijk van de plankdiepte; de drager mag 5 centimeter korter zijn dan de plank. Voor een schuine voorkant zet je de afkortzaag op 30 graden en zaag je de onderkant van de drager naar de muur toe weg. Boor twee gaten van 8 millimeter dwars door het brede vlak, verzonken aan de zichtzijde, voor de muurschroeven. Hardhout vraagt voorboren voor elke schroef.

Aan de muur zetten

Een drager van hardhout met twee schroeven van 6 bij 80 millimeter in een gemetselde muur draagt tientallen kilo’s. Zet de dragers om de 70 tot 80 centimeter, dan buigt een plank van 2,5 centimeter dik niet door. De plank zelf schroef je van bovenaf op de dragers vast met een schroef per drager, verzonken en weggewerkt met een houten plug.

Oude verf op kozijnhout

Kozijnen van voor 1980 zijn vaak met loodhoudende verf geschilderd. Schuur zulke verf nooit droog af zonder afzuiging. Twee veilige routes: laat de verf zitten en lak eroverheen, of schaaf de verflaag er in een keer af met een handschaaf en veeg de krullen op. Wil je het kale hout laten zien, olie het dan; meranti wordt onder olie diep roodbruin.