Verbindingen voor oud hout: schroeven, bouten of pen en gat
Een meubel van sloophout gaat kapot op de verbindingen, niet op het hout. Oud hout is droger en harder dan nieuw hout en splijt makkelijker in de lengte, zeker bij de kopse einden. Een schroef die in nieuw vuren moeiteloos gaat, breekt in honderd jaar oud eiken af of splijt de plank. Hieronder de vier verbindingen die je nodig hebt en wanneer je welke gebruikt.
Schroeven met voorboren
Voor planken op regels en lichte kasten volstaan schroeven, mits je voorboort. Boor voor met een boor die even dik is als de kern van de schroef, en verzink de kop. In hardhout gebruik je schroeven met een deelschroefdraad en een frees onder de kop. Houd 5 centimeter afstand tot een kops einde en 2 centimeter tot een langsrand, anders splijt de plank. Twee schroeven schuin tegenover elkaar houden beter dan twee recht naast elkaar.
Bouten voor wat gedragen wordt
Tafels, bedden en banken krijgen zijwaartse belasting, en daar houden schroeven het op den duur niet. Gebruik houtdraadbouten of slotbouten van 8 tot 10 millimeter met een ring aan beide kanten. Een boutverbinding klemt twee stukken hout op elkaar en kun je na een jaar natrekken als het hout verder is gekrompen. Slotbouten met een vierkante hals onder de kop draaien niet mee en zien er passend uit bij ruw hout.
Deuvels en pen-en-gat
Wie geen beslag in het zicht wil, lijmt houten deuvels van 10 of 12 millimeter in voorgeboorde gaten. Gebruik een deuvelmal, want in oud hout kun je een verkeerd geboord gat niet meer corrigeren. Een pen-en-gatverbinding is het sterkst en het meeste werk; hij loont bij een tafelonderstel dat generaties mee moet. Bij oud hout zaag je de pen ruim en pas je hem met een beitel, want het hout is te hard om een strakke pen mee te persen.
Lijm alleen als aanvulling
Houtlijm hecht slecht op verweerd, vet of geolied oppervlak. Schaaf of schuur de lijmvlakken tot schoon hout en gebruik een watervaste houtlijm voor buiten of een polyurethaanlijm die de kleine kieren van oud hout opvult. Lijm zonder mechanische verbinding vertrouw je op een meubel van sloophout niet; combineer altijd met een schroef, bout of deuvel.