Oud dakbeschot hergebruiken als vloer of wand
Bij het vervangen van een oud dak komt er vaak een flinke stapel planken vrij: het dakbeschot. Dat zijn de vuren of grenen delen die decennialang onder de pannen hebben gelegen. Ze zijn vaak verkleurd, vol spijkergaten en hier en daar besmeurd, maar juist dat geeft ze karakter. Wie oud dakbeschot hergebruiken wil voor een vloer of een wand, krijgt een stoere, doorleefde uitstraling die je met nieuw hout niet bereikt. Het vraagt wel wat werk vooraf. In dit stuk lees je hoe je de planken beoordeelt, schoonmaakt en verwerkt tot een vloer of wand.
Wat dakbeschot is en waarom het geschikt is
Dakbeschot bestaat uit planken die op de sporen of gordingen van een hellend dak zijn gespijkerd. In oudere huizen zijn het meestal vuren of grenen delen, soms met een messing en groef, soms gewoon recht. Omdat het hout jarenlang droog onder het dak lag, is het vaak goed uitgewerkt en trekt het minder krom dan vers hout.
De bovenkant heeft vaak sporen van het dak: verkleuring, resten van papier of bitumen en roestplekken rond de spijkers. De onderkant, die naar de zolder keek, is meestal lichter en schoner. Dat verschil kun je benutten: de ene kant als ruwe, doorleefde wand, de andere kant geschaafd als vloer.
Oud dakbeschot hergebruiken: eerst sorteren
Niet elke plank is bruikbaar. Neem de tijd om de stapel te sorteren voordat je gaat zagen of schaven.
- Gooi planken met rot, vooral aan de uiteinden waar vocht bij de goot kwam, apart. Zacht hout dat je met een schroevendraaier indrukt, is niet meer geschikt.
- Kijk naar houtworm: kleine ronde gaatjes met boormeel eromheen wijzen op actieve aantasting. Oude gaatjes zonder meel zijn vaak verleden tijd, maar behandel bij twijfel.
- Leg sterk kromme of gescheurde planken opzij voor kleinere klussen.
- Sorteer de rest op breedte en dikte, want voor een vloer of wand wil je zoveel mogelijk gelijke maten.
Zat er een bitumen dakbedekking of teerlaag direct op het hout, kijk dan goed wat je eraf haalt. Oude teerproducten wil je niet binnen hebben. Lukt het niet om dat schoon te krijgen, gebruik die planken dan liever niet in een woonruimte.
Spijkers trekken en schoonmaken
Het meeste werk zit in de spijkers. Elke plank heeft er tientallen, vaak verroest en afgebroken. Een spijkertrekker of nijptang met een breed kopje werkt het best. Sla afgebroken spijkers met een doorslag dieper het hout in of boor ze uit. Laat geen enkel stukje metaal achter als je later wilt schaven of zagen: dat kost je messen en zaagbladen.
Daarna maak je de planken schoon. Borstel los vuil en stof eraf met een staalborstel of een borstel op een boormachine. Wil je de doorleefde look houden, dan is borstelen en licht schuren genoeg. Wil je een strakkere vloer, laat de planken dan schaven. Een houthandel of timmerwerkplaats doet dat vaak tegen een kleine vergoeding, ook voor hergebruikt hout, mits er geen spijkers meer in zitten.
Een vloer van oud dakbeschot leggen
Als vloer gebruik je dakbeschot het best op een bestaande houten balklaag of op een ondervloer van plaatmateriaal. Het hout is dunner dan echte vloerdelen, dus de afstand tussen de balken mag niet te groot zijn. Twijfel je, leg dan eerst een stevige plaat als ondergrond.
- Laat de planken een paar weken in de ruimte liggen waar ze komen, zodat ze wennen aan de temperatuur en vochtigheid.
- Begin langs de langste rechte muur en laat een kleine ruimte vrij aan de rand voor werking van het hout.
- Schroef of spijker de planken verdekt in de groef, of zet ze zichtbaar vast met oude spijkers als je de rustieke look wilt.
- Verspring de kopse naden, zodat ze niet allemaal op een lijn liggen.
Werk de vloer af met olie, zeep of lak. Olie en zeep laten de kleur en structuur goed zien, lak geeft meer bescherming in een drukke ruimte. Op een zolder of slaapkamer is een geoliede vloer van dakbeschot vaak al genoeg.
Een wand van dakbeschot maken
Een wand is de makkelijkste manier om met dakbeschot te beginnen. De planken hoeven daar minder te dragen en kleine verschillen in dikte zie je nauwelijks.
- Zet eerst een regelwerk van latten op de muur, waterpas en op gelijke afstand.
- Kies of je de planken horizontaal, verticaal of schuin legt. Horizontaal maakt een ruimte breder, verticaal hoger.
- Zet de planken vast met kleine schroeven of een tacker, eventueel in de groef.
- Laat bij een badkamer of keuken een goede ventilatie achter de planken, en behandel het hout tegen vocht.
Een wand van dakbeschot werkt goed achter een bed, in een hal of als accent in een woonkamer. Combineer de ruwe kant met een witte of lichte vloer, dan krijgt het hout alle aandacht.
Afwerking en onderhoud
Wil je het hout lichter, gebruik dan een white wash of een wit gepigmenteerde olie. Wil je de oude kleur behouden, kies dan een kleurloze matte olie. Controleer na het eerste jaar of er planken zijn gaan werken en zet die bij met een extra schroef.
Dakbeschot aanbieden of zoeken
Komt er bij jouw dakrenovatie dakbeschot vrij, gooi het dan niet in de container. Zet in je advertentie de hoeveelheid in vierkante meters of strekkende meters, de breedte en dikte en of de spijkers er al uit zijn. Op TweedekansMateriaal plaats je die advertentie gratis en zonder commissie, en vind je als koper oud hout in de buurt voor je vloer of wand.