Oude hanglamp of fabriekslamp hergebruiken en ophangen
Een emaillen fabriekslamp boven de keukentafel, een rij oude schoollampen boven een werkbank of een koperen hanglamp uit een oud kantoor: oude hanglampen geven een ruimte karakter. Ze komen vrij bij de sloop van fabrieken, scholen, kerken en winkels, en ook bij gewone woningen waar de nieuwe eigenaar alles anders wil.
Een oude hanglamp kopen is leuk, maar een lamp is ook een elektrisch apparaat. In dit artikel lees je hoe je een tweedehands hanglamp of fabriekslamp beoordeelt, wat je vervangt voor je hem ophangt en hoe je hem veilig aansluit.
Welke oude hanglampen je tegenkomt
De meeste oude lampen uit sloop vallen in een paar groepen:
- Fabriekslampen: grote kappen van email of metaal, vaak wit aan de binnenkant en groen, grijs of zwart aan de buitenkant. Gemaakt om veel licht naar beneden te geven.
- Schoollampen: bolle of ronde kappen van melkglas, vaak in rijen opgehangen in klaslokalen en gangen.
- Kantoor- en winkellampen: smalle metalen kappen, soms van messing of koper, aan een stang of ketting.
- Woonhuislampen: hanglampen met glazen kappen, kroonlampen en lampen met een trekpendel.
Hoe zwaarder de kap, hoe steviger het ophangpunt moet zijn. Een grote emaillen fabriekslamp weegt al snel meerdere kilo's. Weeg hem even of til hem op voordat je kiest waar hij komt.
De kap beoordelen
Kijk bij email naar afgesprongen plekken. Een paar kleine plekjes horen bij een oude lamp en maken hem echt. Grote kale plekken met roest eronder blijven roesten als je er niets aan doet. Schuur de roest weg en zet er een laag blanke lak overheen als je het oude uiterlijk wilt houden.
Bij glazen kappen let je op barsten en scherfjes aan de rand. Een barst in een glazen kap kan door de warmte van een lamp verder trekken. Koper en messing zijn vaak dof of groen uitgeslagen; poetsen kan, maar de patina laten zitten mag ook.
Wat je altijd vervangt
De elektrische delen van een oude lamp zijn vaak versleten, ook als de lamp nog brandde toen hij eruit ging. Vervang daarom altijd:
- Het snoer. Oud textielsnoer of rubbersnoer wordt bros en kan scheuren bij de fitting. Nieuw snoer met een textiel buitenkant is te koop in veel kleuren, zodat de lamp er nog net zo uitziet.
- De fitting. Een oude fitting van bakeliet of porselein kan gebarsten zijn. Kies een nieuwe fitting die past bij de lampen die je wilt gebruiken.
- De trekontlasting. Er moet een klemmetje of knoop in het snoer zitten zodat het gewicht van de lamp niet aan de draadjes in de fitting hangt.
Heeft de lamp een metalen kap, dan moet die geaard zijn. Gebruik in dat geval een snoer met een aardedraad en sluit die aan op de kap.
Ophangen en aansluiten
Hang een zware lamp nooit alleen aan het snoer. Gebruik een ketting, een staalkabel of een stang, en bevestig die aan een plafondhaak die in een balk of in beton zit. Een haak in alleen een gipsplaat houdt een fabriekslamp niet.
Sluit je de lamp zelf aan op een lichtpunt, zet dan eerst de groep uit in de meterkast en controleer met een spanningzoeker dat er echt geen stroom op staat. Twijfel je over de aarding of over een oude installatie, laat het dan doen door een elektricien. Een oude lamp met een nieuw snoer en een nieuwe fitting is net zo veilig als een nieuwe lamp, als het goed is aangesloten.
Kies de juiste lamp erin
Oude fabriekslampen zijn gemaakt voor felle gloeilampen. Met een led-lamp blijft de kap koel en gebruik je veel minder stroom. Kies een lamp met warm wit licht als je de sfeer van vroeger wilt houden, en let op de grootte: in een diepe kap mag de lamp best wat uitsteken, in een platte kap zie je hem anders recht in je ogen.
Oude hanglampen vinden bij jou in de buurt
Oude lampen zijn zelden in grote aantallen te koop, dus het loont om in je eigen regio te kijken. Dichtbij gevonden, slim bespaard: op TweedekansMateriaal zoek je op postcode en zie je wat er bij jou in de buurt wordt aangeboden. Je haalt de lamp op, ziet hem in het echt en spreekt rechtstreeks af met de aanbieder.
Komen er bij jouw verbouwing of sloop oude lampen vrij? Zet ze gratis online met een foto van de kap en de maat. Een rij gelijke fabriekslampen is voor een koper extra waardevol, dus vermeld hoeveel je er hebt.