Sloophout schaven: zelf doen of laten doen?
Je hebt een partij sloophout gekocht voor een vloer, een wand of een tafel, en de planken zijn grauw, ongelijk en vol oude verf. Om er iets moois van te maken, moet je het sloophout schaven. Dan sta je voor de keuze: doe je het zelf, of breng je het naar een houtbewerker die het voor je doet? Beide kan, en welke keuze past hangt af van de hoeveelheid hout, je gereedschap en wat je ermee wilt. In dit blog zetten we zelf schaven en laten schaven naast elkaar.
Waarom sloophout schaven?
Sloophout heeft karakter, maar is zelden direct bruikbaar. De planken zijn vaak niet meer even dik, er zitten verflagen of vuil op en ze zijn soms een beetje gebogen. Door te schaven krijg je:
- Planken die allemaal even dik zijn, zodat een vloer of tafelblad vlak wordt.
- Een rechte kant, zodat de planken netjes tegen elkaar sluiten.
- Schoon hout onder de grijze buitenlaag, met de echte kleur en nerf.
Wil je juist de grijze, verweerde look houden voor een wandbekleding, dan hoef je de zichtkant niet te schaven. Alleen de achterkant vlak maken kan dan al genoeg zijn.
Eerst: de spijkers eruit
Of je nu zelf schaaft of het laat doen, de spijkers moeten eruit. Een schaafmes dat op een oude spijker stuit, is meteen beschadigd. Een houtbewerker neemt sloophout daarom vaak alleen aan als het spijkervrij is, of rekent extra voor het nalopen.
- Trek zichtbare spijkers eruit met een spijkertrekker of koevoet.
- Ga daarna met een metaaldetector over elke plank. Afgebroken spijkers en oude nietjes zie je niet altijd.
- Markeer plekken waar iets niet uit wil. Die stukken zaag je eruit of gebruik je voor een ander doel.
Dat nalopen is het meeste werk, en het is werk dat je hoe dan ook zelf doet.
Zelf schaven: wanneer is dat slim?
Zelf schaven past goed als het om een kleine hoeveelheid hout gaat en je het juiste gereedschap hebt, of kunt lenen.
- Met een vlakbank maak je eerst een kant en een zijkant recht. Met een vandiktebank breng je daarna alle planken op dezelfde dikte.
- Met alleen een elektrische handschaaf kun je oppervlakken opschonen, maar planken echt op gelijke dikte krijgen is lastig.
- Je bepaalt zelf hoeveel je eraf haalt. Zo hou je meer van het karakter van het hout, bijvoorbeeld een paar oude zaagsporen.
- Je kunt plank voor plank kiezen: de mooiste kant naar boven, een scheur net wegschaven of juist laten zitten.
Nadelen: het kost tijd, het maakt veel lawaai en stof, en als er toch een verborgen spijker in zit, betaal je zelf het nieuwe schaafmes.
Laten schaven: wanneer is dat slim?
Laten schaven is handig bij een grote partij, of als je geen vlakbank en vandiktebank hebt.
- Een houtbewerker of timmerfabriek werkt met zware machines en is in korte tijd klaar.
- De planken komen terug op een vaste maat, wat prettig is voor een vloer of een groot blad.
- Je hoeft zelf geen machines aan te schaffen of te lenen.
Let wel op: vraag vooraf wat er wordt gerekend en of het hout spijkervrij moet zijn. Prijzen verschillen per bedrijf, en vaak wordt per meter of per uur gerekend. Vraag ook of ze oude verf aannemen, want sommige bedrijven willen geen geverfd hout door hun machines.
Hoeveel maatverlies moet je verwachten?
Schaven kost altijd dikte. Hoeveel, hangt af van hoe krom en ongelijk de planken zijn. Een plank die hol staat, moet je verder terugschaven voor hij vlak is dan een plank die al recht is.
- Meet de dunste plank uit je partij. Dat is ongeveer de maat waar je alle planken naartoe brengt.
- Ga uit van verlies aan beide kanten: een kant om vlak te maken, de andere kant om op dikte te komen.
- Ook de breedte gaat erop als je de zijkanten recht maakt.
- Koop daarom altijd iets meer sloophout dan je denkt nodig te hebben. Dan kun je mindere planken laten liggen.
Sloophout dat al eens geschaafd is, scheelt veel werk en maatverlies. Wil je dat voorkomen, zoek dan meteen naar geschaafd sloophout.
Sloophout zoeken in de buurt
Of je nu zelf schaaft of laat schaven, alles begint bij goed hout. Op TweedekansMateriaal vind je sloophout en geschaafd sloophout van aanbieders in je eigen regio. Je spreekt rechtstreeks met de verkoper af, kunt de planken eerst bekijken en vragen hoe dik ze zijn en of er nog spijkers in zitten. Dichtbij gevonden, slim bespaard.
Heb je zelf sloophout liggen dat je niet meer gebruikt? Zet het gratis online met een foto en de maten, zodat iemand anders er een tafel of vloer van kan maken.