Bedstee terugplaatsen: kastwand opmeten en inkorten
Een oude bedstee of kastwand met paneeldeuren geeft een kamer meteen de sfeer van een oud huis. Bij een verbouwing van een jaren dertig woning of een boerderij komen ze regelmatig vrij, en dan staan ze te koop voor wie er plek voor heeft. Maar een bedstee terugplaatsen in een ander huis gaat zelden zonder aanpassen. Muren zijn niet even hoog, nissen niet even breed en vloeren niet altijd waterpas. Met goed opmeten weet je vooraf wat je moet inkorten en wat kan blijven zoals het is.
Wat is er precies te koop?
Een bedstee of kastwand bestaat meestal uit een paar losse delen: een kozijn of omlijsting, de deuren, soms een bovenstuk met panelen, en een binnenkant met planken of een bedbodem. Vraag de aanbieder wat er allemaal bij zit. Een wand die met deuren en omlijsting compleet is, is veel makkelijker terug te plaatsen dan losse deuren waar je zelf een kozijn omheen moet maken.
Vraag ook naar de achterkant en de zijkanten. Bij veel bedsteden was de muur van het huis de achterwand. Dan koop je alleen de voorkant, en moet je bij jou zelf een achterwand en zijwanden maken.
Hoe meet je de wand en je eigen nis?
Neem bij de aanbieder eerst de maten van de complete voorkant op: hoe breed, hoe hoog en hoe diep de omlijsting is. Meet daarna de deuren los: de breedte en hoogte per deur, en de dikte. Schrijf op hoe de deuren draaien en waar de scharnieren zitten.
Thuis meet je de nis of de muur waar de wand moet komen. Meet de breedte op drie hoogtes: onderaan, in het midden en bovenaan. Meet de hoogte op drie plekken: links, in het midden en rechts. In een oud huis zijn die maten vaak niet gelijk. De kleinste maat bepaalt wat er past.
Kijk ook naar de vloer en het plafond. Een vloer die afloopt of een plafond met een balk erin vraagt om een aanpassing aan de onder- of bovenkant van de omlijsting.
Is de wand te groot: waar kort je in?
Een kastwand die te hoog is, kort je bij voorkeur in aan het bovenstuk of de plint, niet aan de deuren. Deuren met panelen kun je maar beperkt inkorten: zaag je te veel weg, dan raakt de verhouding van de panelen zoek en kan het paneel loskomen uit de regel. Een bovenstuk met een losse kroonlijst of een plint is veel makkelijker aan te passen.
Is de wand te breed, kijk dan of je een zijpaneel kunt weglaten of versmallen. Bij een bedstee met twee deuren en een smal paneel ernaast kan dat paneel vaak smaller worden zonder dat het opvalt.
Is de wand juist te klein, dan kun je de ruimte opvullen met een nieuwe plint, een lijst of een smal paneel dat je in dezelfde kleur verft. Zo lijkt het alsof de wand er altijd heeft gestaan.
Hoe hang je de deuren weer op?
Oude deuren hangen vaak aan paumelles of aan scharnieren die in de omlijsting zijn ingelaten. Neem alle scharnieren, knoppen en sluitingen mee, ook als ze roestig zijn. Ze zijn op te knappen en passen precies in de uitsparingen die al in het hout zitten. Nieuwe scharnieren hebben vaak een andere maat, waardoor je opnieuw moet frezen.
Zet de omlijsting eerst waterpas en loodrecht, en zet hem vast aan de muur of aan een regelwerk erachter. Hang daarna pas de deuren. Sluiten ze niet goed, dan stel je bij met een dun plaatje achter het scharnier of door een scharnier iets dieper in te laten.
Waar let je op bij het ophalen?
Kijk naar houtworm, rot onderaan en losse verbindingen. Een beetje houtworm in de achterwand is te behandelen, maar zachte plekken in de onderregel van een deur zijn lastiger. Kijk ook of de verflagen dik zijn: veel oude kastwanden zijn vaak overgeschilderd, en daaronder kan loodhoudende verf zitten. Schuur die niet droog.
Demonteer de wand rustig, maak foto's en nummer de delen. Vervoer de deuren plat of rechtop met een deken ertussen.
Waar vind je een bedstee die bij je huis past?
Een kastwand uit een huis van dezelfde tijd en streek past vaak het best bij jouw kamers. Daarom loont lokaal zoeken: kies op TweedekansMateriaal een straal rond je eigen postcode of zoek per provincie, en maak direct een afspraak met wie de wand aanbiedt. Je ziet de deuren eerst in het echt voor je betaalt, en je haalt ze zelf op. Zo krijgt een stuk interieur uit een oud pand een tweede kans. Haal je zelf een bedstee of kastwand weg bij een verbouwing, zet hem er dan gratis op.