Kozijnankers en bevestiging in metselwerk
Een kozijn moet vastzitten aan iets dat draagt. In een moderne woning is dat het binnenblad van de spouwmuur, in een oudere woning het massieve metselwerk. Welke bevestiging past, hangt daarvan af, en de verkeerde keuze levert een kozijn op dat gaat bewegen.
Kozijnankers
Dit zijn stalen strippen die aan het kozijn worden geschroefd en aan de andere kant in de muur worden vastgezet. Ze zijn verstelbaar en vangen een onregelmatige dagkant op. Ze zijn de standaard bij nieuw werk en prima bruikbaar bij een gesteld tweedehands kozijn.
Doorsteekbevestiging
Hierbij boor je door het kozijnhout heen in de muur en zet je vast met een slagplug of een kozijnschroef. Sneller, maar je moet precies in het binnenblad terechtkomen en niet in de spouw of in een voeg. In massief metselwerk is dit de eenvoudigste methode.
Let op de spouw
In een spouwmuur mag je niet in het buitenblad bevestigen, want dat draagt niets en bovendien maak je een koudebrug en een waterbrug. Meet hoe diep het binnenblad zit voordat je boort, en kies schroeven met de juiste lengte zodat ze voldoende grip krijgen.
Aantal en verdeling
Verdeel de bevestigingspunten gelijkmatig over beide stijlen en, bij bredere kozijnen, ook over de boven- en onderdorpel. Houd afstand tot de hoeken, ongeveer een handbreedte, en zet er daarna om de zestig tot tachtig centimeter een. Te weinig punten geeft een kozijn dat klappert; te veel trekt het krom.
Boor niet in de voeg
Een plug in een specievoeg heeft veel minder houvast dan een plug in de steen zelf. Boor daarom in het midden van een steen, niet op de naad. Bij zachte oude baksteen kan het nodig zijn een langere plug of een chemisch anker te gebruiken; test dat eerst op een plek die er niet toe doet.
Kozijnankers bij een tweedehands kozijn
Een tweedehands kozijn heeft vaak nog sporen van de vorige bevestiging: gaten van schroeven, afgeknipte ankers of resten purschuim. Haal die eerst weg en vul oude schroefgaten in het hout met een houten plug en lijm. Zet een nieuw kozijnanker nooit in een oud gat, want daar heeft de schroef geen grip meer.
Schroef de kozijnankers aan de zijkant van het kozijn vast voordat je het in de opening zet. Buig ze pas om naar de muur als het kozijn op de stelblokjes staat en waterpas is gezet. Zo kun je nog schuiven zonder dat een anker al vastzit.
Werk bij oud metselwerk met wat ruimte in de planning. Je weet pas na het slopen van het oude kozijn hoe hard de stenen zijn en waar de binnenmuur precies zit. Neem daarom ankers in twee lengtes mee, dan hoef je niet halverwege de klus terug naar de winkel.