Halve stenen en breuk uit een partij: weggooien of nuttig gebruiken

Na het bikken en sorteren van duizend sloopstenen heb je gemiddeld honderd tot tweehonderd halve stenen en een kruiwagen brokken. Veel mensen rijden die naar de milieustraat. Dat is zonde, want halve stenen zijn in metselwerk gewoon nodig en de brokken hebben in de tuin nog een leven. Wie ze slim inzet, koopt minder hele stenen.

Halve stenen in het metselwerk

Elk verband heeft halve stenen nodig: bij halfsteensverband aan elk uiteinde van elke tweede laag, bij kruisverband naast elke hoek, bij openingen aan weerszijden van de negge. Voor een muur met twee hoeken van dertig lagen hoog heb je al zestig halve stenen nodig. Die zaag je normaal van hele stenen; nu heb je ze al. Kies de helften met een gave kop en zet die in het zicht. In wild verband gaan halve stenen zelfs op als koppen midden in de muur en zie je ze helemaal niet als breuk.

Driekwart stenen en klezoren

Bij kruis- en staand verband heb je bij de hoeken driekwart stenen en klezoren nodig, kwartstenen van een paar centimeter breed. Uit een steen met een beschadigde kop zaag je met een steenzaag of een hamer en beitel precies zo een driekwart. Sorteer bij het bikken de stenen met een kapotte kop dus apart; het zijn je hoekstenen in wording.

Brokken als vulling en fundering

Bij een steens muur mag de kern van de muur, tussen de buitenste strekken, gevuld worden met brokken in mortel; dat deden metselaars vroeger ook. Onder een fundering, in een sleuf voor een tuinpad of als drainerende laag onder een terras doet baksteenpuin het even goed als gekocht menggranulaat. Sla de brokken klein met een hamer en stamp de laag aan.

In de tuin

Halve stenen op hun kant vormen een rand langs een border die je met een schop gewoon kunt bijhouden. Halve stenen plat in een zandbed geven een pad met een oud, gehakkeld beeld dat met hele stenen niet lukt. Baksteengruis is een goede ondergrond voor een grindpad en een ideale bodemlaag voor een kruidenbed dat drainage nodig heeft. Een vogelbad of een kleine verhoging in de tuin bouw je van los gestapelde halve stenen.

Wat echt weg mag

Alleen het fijne gruis en de mortelschollen zijn afval, en ook die kun je vaak kwijt onder een oprit of in een puinbak bij de milieustraat, waar schoon baksteenpuin doorgaans goedkoper of gratis wordt aangenomen dan gemengd bouwafval. Houd het dus gescheiden van hout, gips en plastic.