Een tuinmuur bouwen met oude bakstenen: fundering, dikte en afdekking

Een tuinmuur van oude stenen ziet er vanaf de eerste dag uit alsof hij er altijd heeft gestaan. Het is een klus die een handige doe-het-zelver in een paar weekenden kan uitvoeren, mits de fundering en de afdekking goed zijn. Juist bij tweedehands stenen, die vaak wat poreuzer zijn dan nieuwe, bepalen die twee onderdelen hoe lang de muur mooi blijft.

Halfsteens of steens

Een halfsteens muur van tien centimeter dik is snel gemetseld en heeft weinig stenen nodig, maar hij is kwetsbaar boven de zestig centimeter hoogte en waait letterlijk om als hij lang en vrijstaand is. Voor een muur tot een meter hoog is steens metselen, met een dikte van 21 centimeter, de veilige keus. Je hebt dan het dubbele aantal stenen nodig, maar de muur staat op zichzelf en je kunt de mindere stenen aan de binnenkant van het werk kwijt. Een halfsteens muur kun je stabiliseren met penanten, gemetselde kolommen van steens dik, om de twee tot drie meter.

De fundering

Graaf een sleuf van veertig tot vijftig centimeter diep en minstens tien centimeter breder dan de muur aan elke kant. Op een zandbodem volstaat een gestampte laag puin met daarop een strook ongewapend beton van twintig centimeter. Op klei of veen is een bredere en gewapende funderingsstrook nodig, en bij een lange muur een dilatatie om de zes tot acht meter. Laat de beton een week uitharden voor je begint te metselen. De eerste lagen boven de grond metsel je bij voorkeur met de hardste stenen uit de partij, omdat die het meeste vocht opvangen.

Metselen en opzetten

Span een draad per laag en controleer om de vijf lagen met een waterpas en een lat van twee meter. Bij oude stenen met wisselende hoogte zet je de lagenmaat uit op een peillat en pas je de voegdikte per laag iets aan. Werk met een halfsteens- of kruisverband en zorg dat op de hoeken de verbanden netjes in elkaar grijpen. Een muur van steens dik heeft koppen nodig die de beide helften verbinden; dat gaat vanzelf in kruis- of staand verband.

De afdekking bepaalt de levensduur

Een muur zonder afdekking zuigt van boven water op en vriest van boven kapot. Sluit de muur af met een rollaag van harde stenen op hun kant, of met een ezelsrug van twee schuin tegen elkaar geplaatste rijen, of met een natuurstenen of betonnen deksteen met een druiprand. Voeg de bovenkant zorgvuldig en waterdicht. Wie deze laatste stap goed doet, heeft aan een muur van oude stenen decennia plezier.