Tweedehands stapelblokken van beton voor een keerwand: hoogte, fundering en drainage

Bij een tuin met hoogteverschil moet de grond ergens worden tegengehouden. Betonnen stapelblokken, met een nok of een lip waarmee ze op elkaar klemmen, zijn daarvoor ontworpen en worden na een tuinrenovatie regelmatig tweedehands aangeboden. Ze zijn zwaar, verweren nauwelijks en zijn zonder mortel te stapelen. Wat de wand uiteindelijk overeind houdt, is echter niet het blok maar wat eronder en erachter zit.

Welke blokken je tegenkomt

Er zijn stapelblokken met een lip aan de achterzijde, die elke laag een paar centimeter naar achteren laat verspringen, en blokken met een nok en groef die recht op elkaar staan. Verder zijn er holle blokken die je met grond of grind vult, en massieve blokken van vijftien tot dertig kilo. Bij een gebruikte partij controleer je of alle blokken van hetzelfde systeem zijn, want een lip van het ene merk past niet op de groef van het andere. Afgebroken lippen zijn een afkeurpunt: zonder lip klemt het blok niet.

Hoe hoog zonder rekenwerk

Een keerwand van losse stapelblokken tot ongeveer zestig centimeter hoog kun je zonder constructeur bouwen, mits hij licht achterover helt en goed gefundeerd is. Daarboven nemen de gronddruk en het risico snel toe, zeker als er een terras of een oprit bovenop ligt. Voor een hoger verschil maak je twee terrassen van elk zestig centimeter met een strook beplanting ertussen; dat is stabieler en oogt beter dan een muur van een meter twintig.

Fundering en helling

Graaf een sleuf van dertig centimeter diep en twee keer zo breed als het blok. Vul die met puin of menggranulaat, tril het aan en leg daarop een laag van vijf centimeter split of aardvochtig beton. De eerste laag blokken zet je waterpas in de lengte en met een lichte helling naar achteren in de breedte. Elke volgende laag verspringt een half blok en, bij blokken met een lip, automatisch een paar centimeter naar achteren. Zet de eerste laag deels onder het maaiveld zodat de wand niet aan de voet kan wegschuiven.

Drainage achter de wand

De meeste keerwanden die omvallen, doen dat door waterdruk, niet door grond. Leg achter de blokken een strook van dertig centimeter grind of drainagezand met een drainbuis onderin die naar een lager punt afloopt, en scheid het grind van de grond met worteldoek. Vul in lagen op en stamp elke laag aan. Zo blijft de grond achter de wand droog en doet een partij tweedehands blokken tientallen jaren zijn werk.