Scharnieren en paumelles: welke passen bij een tweedehands deur
Bij een nieuwe deur bepaal je zelf waar de scharnieren komen. Bij een tweedehands deur zitten de inkepingen er al, en die zitten zelden precies waar jouw kozijn ze heeft. Voor je een deur koopt, wil je daarom weten welk type scharnier erin zat, hoe groot de uitsparing is en op welke hoogte. Dat scheelt naderhand veel plamuur en gepruts.
De gangbare typen
Opdekdeuren hangen aan paumelles: een pen met twee bladen, waarvan een in de deur en een in het kozijn is geschroefd. Ze zijn er in verschillende lengtes en dikten, en de pendiameter verschilt per fabrikant. Stompe deuren hangen aan ingelaten scharnieren van 89 bij 89 millimeter, oudere deuren soms aan smallere scharnieren van 76 millimeter, en zwaardere deuren aan kogelscharnieren met een dikker blad. Vraag de verkoper om een foto van de scharnieruitsparing met een rolmaat erlangs.
Passen de posities
In een kozijn zitten de scharnieren op vaste hoogtes, vaak op ongeveer 20 centimeter van boven en onder en bij drie scharnieren een in het midden. Meet bij je kozijn de afstand van de bovenkant van de dagopening tot de bovenkant van elke scharnieruitsparing. Vergelijk met de deur. Verschilt het een paar millimeter, dan verruim je de uitsparing in de deur en vul je de rest met een stukje hout. Verschilt het centimeters, dan moet je de oude uitsparing helemaal dichtlijmen en een nieuwe hakken.
Oude uitsparingen dichtmaken
Snijd een stukje hardhout op maat, iets dikker dan de uitsparing diep is, lijm het erin met houtlijm en schaaf het na het drogen vlak. Houtvuller alleen houdt geen schroef en scheurt bij belasting. Voor de nieuwe uitsparing gebruik je een scherpe beitel en teken je de omtrek van het scharnier af met een stanleymes, dan komt de rand strak.
Meenemen of niet
Vraag altijd of de scharnieren bij de deur zitten. Bij paumelles heb je niets aan de deurhelft zonder de kozijnhelft van dezelfde maker, tenzij je die nog kunt nabestellen. Bij gewone scharnieren zijn nieuwe goedkoop en vaak beter dan uitgesleten oude, maar bij een oude paneeldeur horen de bijpassende gietijzeren of messing scharnieren echt bij het geheel.