Kalk en de opofferingsanode: de twee stille slijters in een gebruikte boiler

Van buiten zien twee boilers van dezelfde leeftijd er identiek uit. Van binnen kan de een schoon zijn en de ander half gevuld met kalk en roest. Het verschil zit in het water waarop hij heeft gedraaid en in het onderhoud dat hij heeft gehad. Twee dingen bepalen het lot van een boiler: de kalklaag en de opofferingsanode. Beide zijn te controleren zonder speciaal gereedschap.

Wat kalk doet

Bij het opwarmen slaat kalk uit het water neer op het warmste punt: het verwarmingselement of de spiraal. Een laag van een paar millimeter isoleert het element, waardoor het heter moet worden om dezelfde warmte af te geven. Uiteindelijk brandt het door. Kalk op de bodem neemt bovendien inhoud in: een boiler van 80 liter met vijf jaar kalk levert merkbaar minder warm water. Vraag de verkoper in welke regio de boiler heeft gestaan; hard water versnelt dit proces.

Kalk herkennen

Een boiler met veel kalk maakt een knisperend of borrelend geluid tijdens het opwarmen. Duurt het veel langer dan het typeplaatje suggereert voor het water warm is, dan is het element bedekt. Bij een gedemonteerde boiler kun je de flens losschroeven en het element bekijken; een element dat eruitziet als een stuk krijt kun je meestal wel schoonmaken met azijn of een ontkalker, maar het vertelt je ook hoe het vat eruitziet.

De opofferingsanode

In een geëmailleerd vat zit een magnesiumstaaf die zichzelf opoffert: hij roest weg in plaats van het staal van het vat. Na een paar jaar is hij op en begint het vat te roesten. De anode zit meestal in de flens naast het element of bovenin het vat. Een anode die dunner is dan een potlood of alleen nog een draad is, moet worden vervangen. Dat kost weinig en verlengt de levensduur van het vat met jaren.

Wat je hieruit afleidt

Een boiler met een verse anode en een schoon element is een goede koop, ongeacht de leeftijd. Een boiler met een verdwenen anode en een dikke kalklaag is dat niet, ook al is hij jong. Vraag of je de flens mag openen voordat je betaalt; een verkoper met een goede boiler heeft daar geen bezwaar tegen.