Deurklinken en deurbeslag tweedehands: stijlen, maten en compleetheid

Deurbeslag wordt vaak los van de deur aangeboden, per set of in een doos vol losse klinken uit een gesloopt pand. Voor iemand die een aantal deuren dezelfde uitstraling wil geven, is dat een uitkomst, want passend nieuw beslag in een oude stijl is duur en nieuw messing ziet er anders uit dan een klink die vijftig jaar in handen is geweest.

Wat een complete set is

Een set voor een deur bestaat uit twee krukken, een krukstift van de juiste lengte, twee rozetten of twee schilden, en bij een deur met slot ook twee sleutelrozetten of schilden met sleutelgat. Bij oude sets is vaak een van de twee schilden weg of zijn de bevestigingsschroeven verdwenen. Vraag een foto waarop alle onderdelen naast elkaar liggen. Losse krukken zonder stift zijn goed te combineren met een nieuwe stift, mits de vierkante opening dezelfde maat heeft.

Maten van stift en schild

De krukstift in Nederland is meestal 8 millimeter vierkant, bij zeer oud beslag soms 7 of bij zware buitendeuren 9. Meet de opening in de kruk. Bij schilden telt de afstand tussen het krukgat en het sleutelgat: die moet gelijk zijn aan de maat van het slot in de deur, vaak 72 of bij oude sloten 55 of 90 millimeter. Een schild dat een paar millimeter afwijkt, past niet zonder het sleutelgat uit te vijlen.

Materialen herkennen

Massief messing is zwaar en wordt niet aangetrokken door een magneet; vermessingd staal wel. Bakeliet voelt warm aan, klinkt dof en heeft vaak een zwart of donkerbruin oppervlak met lichte slijtplekken. Aluminium is licht en dof grijs. Porseleinen knoppen komen van heel oude deuren en zijn kwetsbaar aan de bevestiging. Groen uitgeslagen messing maak je schoon met een fijne staalwol en een messingpoets, maar veel mensen laten juist de patina zitten.

Wat het waard is

Een complete set oud messing of bakeliet wisselt op de marktplaats van eigenaar voor een bedrag tussen een paar tientjes en het dubbele daarvan, afhankelijk van stijl en staat. Losse krukken zijn veel goedkoper, en een doos met tien ongesorteerde sets is vaak een koopje als je bereid bent zelf te sorteren.