Kleurverschil tussen twee partijen dakpannen
Je hebt twee partijen gevonden van hetzelfde model en denkt klaar te zijn. Eenmaal op het dak blijkt de ene helft duidelijk lichter dan de andere, en dat zie je vanaf de straat. Dit is de meest gemaakte fout bij het kopen van tweedehands dakpannen. Gelukkig is het goed te voorkomen als je weet waar het verschil vandaan komt en hoe je het beoordeelt. In dit stuk lees je hoe je twee partijen vergelijkt, wat je doet als ze verschillen en hoe je ze toch samen op een dak krijgt zonder dat het opvalt.
Waar het verschil vandaan komt
Bij keramiek zit de kleur in het materiaal en verandert die nauwelijks, maar de aanslag van mos, algen en vuil wel. Bij beton verweert de toplaag zelf en vervaagt de kleur. Daarnaast verschilt elke productiebatch licht in tint, ook als ze nieuw naast elkaar lagen.
Ook de plek waar de pannen hebben gelegen speelt mee. Pannen van een noordkant zijn vaak groener door mos en algen, pannen van een zuidkant zijn meer verbleekt door de zon. Twee partijen van hetzelfde dak kunnen dus al verschillen, afhankelijk van welk dakvlak ze kwamen.
Beoordeel altijd buiten
Leg een pan uit de ene partij naast een pan uit de andere, buiten, bij bewolkt daglicht. Onder een tl-lamp in een schuur zie je het verschil niet en op een zonnige dag overbelicht je het. Fotografeer ze samen in een beeld; dat is de enige eerlijke vergelijking.
Doe dat met meer dan een pan per partij. Neem er een paar van de bovenkant van de stapel en een paar uit het midden. Pannen die bovenop hebben gelegen, hebben vaak meer weer gezien dan pannen die onderin zaten.
Checklist om twee partijen te vergelijken
- Is het hetzelfde model en dezelfde maat? Kijk naar het profiel en meet de werkende breedte en lengte.
- Zijn beide partijen van keramiek, of beide van beton? Meng nooit de twee materialen op een vlak.
- Hoe groot is het kleurverschil bij bewolkt daglicht, buiten?
- Komt het verschil door aanslag of door de kleur van het materiaal zelf?
- Hoeveel pannen heb je per partij, en hoeveel heb je nodig voor het dak?
- Zijn er pannen met vorstschade, haarscheuren of afgebroken nokken?
Meng in plaats van te scheiden
Heb je toch twee partijen die verschillen, leg ze dan niet elk op een eigen helft maar gemengd, pan om pan of in willekeurige volgorde. Een dakvlak met een geleidelijke variatie oogt natuurlijk; een dakvlak met een scherpe scheidingslijn in het midden oogt als een fout.
Zo pak je het mengen aan:
- Zet de pallets van beide partijen naast elkaar bij de plek waar je naar boven gaat.
- Pak afwisselend pannen van de ene en de andere pallet, of laat een helper ze vooraf in gemengde stapels zetten.
- Kijk na elke paar rijen even vanaf de straat of het geheel gelijkmatig oogt.
- Heb je van een partij veel minder, gebruik die dan op een dakvlak dat minder in het zicht ligt, zoals de achterkant of een schuur.
Wat schoonmaken doet
Een vuile partij en een schone partij van dezelfde pan verschillen soms alleen in aanslag. Maak een proefpan voorzichtig schoon en kijk wat eronder zit; dan weet je of het verschil oppervlakkig is. Maak in dat geval beide partijen schoon in plaats van een, anders verschuif je het probleem alleen.
Wees voorzichtig met harde middelen. Een te krachtige straal kan de toplaag van betonnen pannen beschadigen. Begin met een zachte borstel en water, en kijk eerst op een proefpan wat het resultaat is.
Bijpassen bij een bestaand dak
Zoek je pannen om een bestaand dak aan te vullen, dan speelt hetzelfde. Nieuwe of andere tweedehands pannen zullen bijna altijd iets afwijken van pannen die al jaren op het dak liggen. Een paar tips:
- Neem een pan van je eigen dak mee als je gaat kijken.
- Gebruik de afwijkende pannen op een plek die minder opvalt en verplaats een paar oude pannen naar de zichtkant.
- Accepteer een klein verschil; na een paar jaar groeit het meestal naar elkaar toe.
Veelgestelde vragen
Wordt het kleurverschil vanzelf minder? Bij aanslag vaak wel, omdat beide partijen na een tijd op hetzelfde dak dezelfde aanslag krijgen. Een verschil in de kleur van het materiaal zelf blijft.
Kan ik een verschil wegwerken met een coating? Dat kan het verschil verbergen, maar een coating vraagt onderhoud en lost niet alles op. Lees eerst wat een coating wel en niet doet.
Hoeveel extra pannen moet ik nemen? Neem wat reserve voor breuk en voor het mengen, zodat je niet halverwege tekortkomt.
Dakpannen kopen of verkopen
Op TweedekansMateriaal vind je tweedehands dakpannen per partij, en plaats je je eigen overgebleven pannen gratis en zonder commissie. Vraag bij elke partij om een foto bij daglicht, zodat je de kleur al kunt vergelijken voor je gaat ophalen.