Tweedehands klinkers en straatstenen kopen: waar je op let

Straatklinkers zijn misschien wel het meest herbruikbare bouwmateriaal dat er is. Ze zijn harder gebakken dan gevelstenen, verdragen vorst en verkeer en worden na een herinrichting van een straat of oprit gewoon opgepakt en opnieuw gelegd. Op de marktplaats vind je ze per pallet, per kuub of per vierkante meter. De kwaliteit loopt echter sterk uiteen.

Gebakken of beton

Het eerste onderscheid is gebakken klinker tegenover betonklinker. Een gebakken klinker is door en door gekleurd, klinkt helder als je er twee tegen elkaar tikt en heeft vaak een licht onregelmatige vorm. Een betonklinker heeft alleen een gekleurde toplaag van een paar millimeter, klinkt dof en is maatvast. Gebakken klinkers behouden hun kleur en worden met de jaren mooier; betonklinkers slijten kaal en grijs. Voor de prijs geldt vaak het omgekeerde: oude gebakken klinkers zijn duurder dan nieuwe betonklinkers, en toch is dat meestal de betere koop.

Formaten en dikte

Straatklinkers komen vooral voor als dikformaat van ongeveer 210 bij 65 bij 80 millimeter en als keiformaat van ongeveer 200 bij 100 bij 80 millimeter. Dunnere waalformaat klinkers van 50 millimeter dik zijn geschikt voor terrassen en paden, niet voor een oprit waar een auto op staat. Meet de dikte: onder de 60 millimeter blijf je met de auto weg. Let ook op of alle stenen dezelfde dikte hebben, anders krijg je een golvend oppervlak of veel extra werk in het straatzand.

Slijtage en breuk

Een klinker die dertig jaar in een rijbaan lag, heeft een gladgesleten bovenkant en afgeronde randen. Dat is niet erg voor een terras maar wel glad bij regen. Klinkers uit een trottoir of een woonerf zijn meestal ruwer gebleven. Kijk naar breuk: bij machinaal opbreken sneuvelt tien tot twintig procent, en die halve stenen zitten vaak nog in de partij. Vraag of de partij gesorteerd is of “zoals hij van de straat kwam”, want dat scheelt in wat je overhoudt.

Zand, olie en onkruid

Aan de onderkant van oude klinkers zit meestal straatzand, dat eraf borstelt. Oliedruppels van geparkeerde auto’s zitten dieper en gaan er niet meer uit, dus vraag waar de klinkers lagen. Voor je koopt reken je uit hoeveel je nodig hebt: bij keiformaat gaat het om ongeveer 50 stuks per vierkante meter, bij dikformaat om ongeveer 70. Neem daar tien procent bovenop voor zaagwerk langs de randen.