Oprit of terras van tweedehands klinkers: ondergrond, legpatroon en randafwerking
Een oprit van oude gebakken klinkers gaat, goed gelegd, langer mee dan de auto die erop staat. Het geheim zit niet in de stenen maar in wat eronder ligt en wat er omheen staat. Wie tweedehands klinkers koopt, bespaart op materiaal en kan die besparing beter steken in een goede ondergrond dan in een dikker terras.
Uitgraven en funderen
Voor een terras waar alleen gelopen wordt, graaf je twintig tot vijfentwintig centimeter uit: vijftien centimeter puin of menggranulaat, aangetrild in twee lagen, daarop vijf centimeter straatzand en dan de klinker. Voor een oprit met auto verdubbel je de puinlaag naar dertig centimeter en tril je in drie lagen. Op klei of veen leg je eerst een worteldoek of geotextiel onder het puin zodat het niet in de ondergrond wegzakt. Leg de ondergrond op afschot, ongeveer een tot twee centimeter per meter van het huis af, zodat regenwater niet tegen de gevel loopt.
Legpatroon bij gebruikte klinkers
Voor een oprit is keperverband, met de klinkers in een visgraat onder 45 graden op de rijrichting, het sterkste patroon: de stenen klemmen elkaar en verschuiven niet onder remmende wielen. Elleboogverband, dezelfde visgraat onder 90 graden, is bijna even sterk en geeft minder zaagwerk langs rechte randen. Halfsteensverband dwars op de rijrichting is prima voor een pad of terras, maar in de rijrichting gelegd schuift het onder autobanden. Bij gebruikte klinkers met wisselende maten is het handig om per rij uit dezelfde stapel te leggen, zodat maatverschillen niet ophopen.
Randen en opsluiting
Zonder opsluiting werkt elke bestrating naar buiten. Zet langs de randen betonnen opsluitbanden in een bed van aardvochtig beton, of een rij klinkers op hun kant in beton. Doe dit voordat je begint met leggen, dan heb je een vaste maat en zaag je alleen langs een kant. Reken het aantal stenen zo uit dat je bij voorkeur met hele stenen tegen de band aankomt; bij een oprit van drie meter breed en keiformaat van 20 bij 10 lukt dat in halfsteensverband precies.
Invegen en aftrillen
Veeg na het leggen scherp zand of brekerzand in de voegen tot ze vol zijn, tril het vlak af met een trilplaat met rubberen mat en veeg opnieuw in. Bij oude klinkers met afgeronde randen zijn de voegen wat breder dan bij nieuwe, dus reken op meer zand. Herhaal het invegen na de eerste regenbuien. Wie dit netjes doet, heeft een vlak dat decennia niet meer omkijken vraagt.