Rot in hout opsporen met niets meer dan een schroevendraaier
De snelste en betrouwbaarste controle op tweedehands hout kost niets: een gewone platte schroevendraaier en twee minuten. Gezond hout biedt weerstand. Aangetast hout geeft mee, en dat voel je onmiddellijk. Het is de eerste test die je doet, nog voor je naar knoesten of kromming kijkt.
Waar je prikt
Vijf plekken zijn de moeite waard. De beide kopse kanten, omdat hout daar water opneemt als een rietje. Elke donkere of afwijkend gekleurde vlek. Elke plek waar het hout op iets anders heeft gelegen: op beton, op de grond, in metselwerk. En als laatste het midden van de balk, om te controleren of de kern nog hard is.
Hoe hard je duwt
Zet de punt loodrecht op het hout en duw met de kracht waarmee je een deur dichtdrukt. Gezond naaldhout laat een putje van hooguit een millimeter of twee zien. Gezond eiken nauwelijks iets. Zakt de punt zonder moeite vijf millimeter of meer weg, of voelt het sponzig, dan is dat deel verloren.
Wat de uitslag betekent
Zit de zachte plek in de laatste tien tot twintig centimeter van een balk, zaag dat stuk er dan af en ga verder met wat overblijft. Dat is heel gewoon bij oud hout en geen reden om de partij te laten lopen. Zit de zachte plek in het midden, of aan beide zijden over een grote lengte, dan koop je een probleem.
Vraag of je mag prikken
Sommige verkopers schrikken van iemand die met een schroevendraaier in hun hout staat te porren. Kondig het aan en leg uit wat je doet. Wie niets te verbergen heeft, vindt het prima. Wie het weigert, vertelt je daarmee ook iets. Doe dit altijd bij daglicht: onder een bouwlamp zie je verkleuringen niet.
Rot in hout: natrot of droogrot
Bij rot in hout is het nuttig om te weten welke soort je ziet. Natrot zit op plekken waar het hout lang nat is geweest, zoals de onderkant van een paal of de dorpel van een kozijn. Het hout wordt donker, zacht en vezelig, en de schade blijft meestal bij die natte plek. Snijd je dat deel weg, dan is de rest vaak bruikbaar.
Droogrot ziet er anders uit: het hout breekt in blokjes, dwars op de nerf, en soms zie je een wit of grijs pluizig weefsel. Die zwam kan zich verspreiden naar ander hout. Een partij met droogrot laat je staan, ook als het grootste deel er nog goed uitziet.
Ruik ook even aan het hout. Een muffe, paddenstoelachtige geur is een teken dat er een schimmel actief is. Omdat je het hout zelf bekijkt voordat je betaalt, kun je zo een slechte partij laten liggen. Zelf zien, zelf keuren.