Spoorbielzen in de tuin: mag dat nog?
Spoorbielzen in de tuin zie je nog veel: als traptreden in een talud, als rand van een border of als stoere tuinbank. Ze zijn zwaar, sterk en hebben een ruige, doorleefde uitstraling. Toch krijg je bij het woord spoorbiels vaak dezelfde vraag: mag dat nog wel? Het antwoord hangt af van wat voor biels je hebt. Een oude, zwarte biels met teerlucht is iets heel anders dan een eiken biels zonder behandeling. In dit blog lees je het verschil, waar je op let bij het kopen en hoe je spoorbielzen in de tuin veilig gebruikt.
Oude spoorbielzen: let op creosoot
De meeste oude spoorbielzen die van het spoor komen, zijn behandeld met creosoot. Dat is een donkere, teerachtige olie die het hout beschermt tegen rot en insecten. Je herkent het aan de zwarte of donkerbruine kleur, het plakkerige oppervlak op warme dagen en de sterke teerlucht.
Creosoot is schadelijk voor mens en milieu. Daarom zijn er regels voor het gebruik van hout dat ermee behandeld is. Gecreosoteerd hout hoort niet op plekken waar mensen of dieren er vaak mee in aanraking komen. Denk aan een zandbak, een speelplek, een terras waar je op blote voeten loopt, een tuinbank of een moestuin. Ook binnen in huis is het geen goed idee.
Twijfel je over een oude biels of over wat in jouw situatie mag? Vraag het na bij je gemeente of zoek de actuele regels op voor je hem in de tuin legt. Een oude zwarte biels die geur afgeeft, laat je in een tuin met kinderen, huisdieren of groenten beter liggen.
Eiken spoorbielzen zonder behandeling
Er is een alternatief dat er bijna hetzelfde uitziet: eiken bielzen die niet met creosoot zijn behandeld. Die worden veel gebruikt voor tuinen. Eikenhout is van zichzelf duurzaam en kan jaren buiten mee, ook zonder chemische behandeling. Ze zijn licht van kleur als ze nieuw zijn en worden in de loop der tijd zilvergrijs.
Ook gebruikte eiken bielzen kom je tegen, bijvoorbeeld uit een tuin die opnieuw wordt aangelegd. Die hebben al een mooie grijze kleur en kosten vaak minder dan nieuw.
Hoe herken je wat je koopt?
Bekijk de biels altijd zelf voor je hem meeneemt. Let op deze punten:
- Kleur: zwart of donkerbruin en glanzend wijst op creosoot. Licht bruin tot grijs wijst op onbehandeld hout.
- Geur: ruik aan het hout, vooral aan de zaagkant. Een sterke teerlucht betekent creosoot.
- Oppervlak: plakt het of geeft het zwart af aan je handen, dan is het behandeld.
- Herkomst: vraag de verkoper waar de bielzen vandaan komen. Van het spoor of uit een tuin?
- Staat: kijk of de bielzen niet rot zijn aan de onderkant en op de kopse kanten. Zacht hout en diepe scheuren verkorten de levensduur.
Vraag bij twijfel om een foto van de zaagkant voor je rijdt. Zo weet je vooraf of de partij past bij wat je wilt maken.
Spoorbielzen in de tuin gebruiken
Heb je onbehandelde eiken bielzen, dan zijn er veel mogelijkheden:
### Traptreden in een talud
Graaf een vlakke sleuf, leg er wat zand of grind in voor de afwatering en zet de biels vast met pennen of betonijzer in de grond. Zo blijft de trede liggen als je erop stapt.
### Borderranden en verhoogde bakken
Bielzen zijn ideaal als rand van een border of als wand van een verhoogde plantenbak. Stapel ze in verband en verbind ze met lange schroeven of draadeinden. Leg ook hier een laag grind onder, zodat het hout niet in een natte bodem staat.
### Tuinpad of terras
Een pad van bielzen in grind of gras geeft een landelijk effect. Leg de bielzen iets hoger dan de grond, zodat het water wegloopt.
### Tuinbank of tafel
Voor een bank of tafel waar je op zit en waaraan je eet, kies je altijd onbehandeld hout. Schuur de bovenkant licht, zodat je geen splinters krijgt.
Waar let je op bij het ophalen?
Spoorbielzen zijn zwaar. Een eiken biels weegt al snel zoveel dat je hem met twee personen moet tillen. Neem een helper mee, stevige handschoenen en een aanhanger of bus. Vraag de verkoper hoe lang de bielzen zijn en hoeveel stuks er zijn, zodat je weet of alles in een keer past.
Eiken spoorbielzen kopen in de buurt
Op Tweedekansmateriaal typ je wat je zoekt, vul je je postcode in en zie je wat er in de buurt te koop staat, vaak tot 70% goedkoper dan nieuw. Je filtert op straal, van 5 tot 300 km, op postcode of op provincie. Zo hoef je met dit zware hout niet ver te rijden. Je doet zaken rechtstreeks met de aanbieder en spreekt zelf af wanneer je ophaalt.
Heb je zelf eiken bielzen over na het opnieuw aanleggen van je tuin? Zet ze gratis online, zonder commissie, met een foto en de maten.
Dichtbij gevonden, slim bespaard.