Stalen ramen tweedehands: kopen, opknappen, toepassen
Stalen ramen met smalle zwarte profielen en veel kleine ruitjes zijn populair. Je ziet ze in lofts, in aanbouwen en als glazen wand tussen keuken en kamer. Nieuw laten maken is een flinke investering, maar bij de sloop van fabriekshallen, scholen, werkplaatsen en oude woningen komen ze regelmatig vrij. Tweedehands stalen ramen geven je het echte industriele karakter, met de patina van jaren gebruik. In dit stuk lees je waar je op let bij het kopen, hoe je een oud stalen raam opknapt en waar je het kunt toepassen.
Waar stalen ramen uit sloop vandaan komen
Stalen ramen werden lange tijd gebruikt in gebouwen waar veel daglicht nodig was. Denk aan fabrieken, werkplaatsen, kassen, schoolgebouwen en trappenhuizen. Ook in woningen uit de jaren twintig tot en met de jaren vijftig zie je ze, vaak als klein raam met een roedeverdeling. Bij renovatie of sloop worden ze vervangen door ramen die beter isoleren. Zo komen ze vrij voor hergebruik.
Je komt grofweg drie soorten tegen:
- Fabrieksramen. Grote vlakken met veel kleine ruiten, soms met een kantelraam erin om te ventileren.
- Woonhuisramen. Kleiner, met een slanke roedeverdeling en vaak een draaiend deel met een oude sluiting.
- Binnenpuien en deuren. Stalen kaders met glas die al binnen stonden en daardoor vaak minder roest hebben.
Waar je op let bij het kopen
Een stalen raam ziet er van een afstand al snel goed uit. Kijk daarom van dichtbij en neem de tijd.
- Roest. Oppervlakteroest is normaal en goed te verwijderen. Kijk vooral naar de onderkant van het kader en de hoeken. Daar blijft water staan en kan het staal zijn doorgeroest. Duw er met een schroevendraaier op: geeft het mee of brokkelt het af, dan is herstel veel werk.
- Vorm. Leg het raam plat op de grond of houd het tegen een rechte muur. Een kromgetrokken kader krijg je moeilijk weer recht en sluit daarna niet goed.
- Draaiende delen. Probeer of een draairaam of kantelraam nog beweegt. Scharnieren die vastzitten zijn vaak met wat geduld en kruipolie weer los te krijgen, maar afgebroken scharnieren zijn lastig te vervangen.
- Glas. Oude stalen ramen hebben bijna altijd enkel glas. Kijk of er gebarsten of ontbrekende ruiten zijn en of het glas met stopverf of met glaslatten vastzit.
- Maten. Meet hoogte, breedte en de diepte van het profiel. Oude ramen hebben zelden standaardmaten, dus je past de opening aan het raam aan, niet andersom.
Vraag de verkoper waar de ramen uit komen en of ze binnen of buiten hebben gezeten. Dat zegt veel over de staat van het staal.
Oude verf en stopverf: voorzichtig
Stalen ramen zijn vroeger vaak behandeld met een roodbruine grondverf of met meerdere lagen verf. In oude verf kan lood zitten. Schuur zulke lagen daarom niet droog en niet zonder bescherming. Werk nat, gebruik een goed stofmasker en ruim het stof netjes op. Ook oude stopverf kan stoffen bevatten die je niet wilt inademen. Twijfel je, laat de verf dan eerst testen of laat het stralen over aan een bedrijf dat daarop is ingericht.
Zo knap je een stalen raam op
Met de juiste volgorde krijg je een oud stalen raam weer in topconditie.
- Glas eruit. Haal de ruiten voorzichtig uit het kader, zeker als je het raam wilt stralen of schuren. Nummer ze als je ze terug wilt plaatsen.
- Roest verwijderen. Gebruik een staalborstel, schuurpapier of een borstel op een boormachine. Voor grote ramen met veel roest is stralen de snelste weg.
- Gronden. Zet het kale staal direct in een roestwerende grondverf, voordat er nieuwe roest op komt.
- Aflakken. Werk af met een lak die geschikt is voor metaal. Mat zwart of antraciet geeft de bekende industriele uitstraling.
- Glas terug. Zet het glas terug met nieuwe stopverf of met glaslatten en een kit die past bij staal.
Laat draaiende delen na het schilderen goed drogen voor je ze weer gebruikt, anders plakken ze vast.
Waar je tweedehands stalen ramen kunt toepassen
Omdat oude stalen ramen meestal enkel glas hebben, zijn ze vooral geschikt voor plekken waar isolatie minder belangrijk is.
- Binnenwand. Een stalen raam tussen keuken en woonkamer of tussen hal en kamer brengt licht naar binnen zonder dat je de ruimte helemaal open maakt.
- Werkplaats, schuur of tuinhuis. Hier is het industriele karakter op zijn plek en speelt isolatie meestal geen grote rol.
- Kas of serre. Fabrieksramen met veel kleine ruiten passen goed bij een kas of een onverwarmde serre.
- Decoratie. Een los fabrieksraam aan de muur, als spiegel of als scheidingswand in een winkel of kantoor.
Wil je een stalen raam toch in een buitengevel van een verwarmde ruimte gebruiken, overleg dan met een vakman. Soms kan het profiel dubbel glas dragen, vaak niet. Een voorzetraam aan de binnenkant is dan een mogelijke oplossing.
Checklist voor je koopt
- Is de onderkant van het kader gezond en niet doorgeroest?
- Ligt het kader vlak en zijn de hoeken haaks?
- Bewegen de draaiende delen, of zijn ze los te krijgen?
- Zijn alle ruiten heel, of weet je wat vervangen kost?
- Past de maat bij de opening die je in gedachten hebt?
- Weet je hoe je oude verf veilig verwijdert?
Stalen ramen kopen of verkopen
Heb je bij een verbouwing of sloop stalen ramen over, dan hoeven ze niet naar de oud ijzerhandel. Op TweedekansMateriaal plaats je ze gratis en zonder commissie, en vinden ze een koper die er een nieuwe plek voor heeft. Zoek je juist ramen voor een binnenwand, werkplaats of serre, kijk dan bij de tweedehands ramen op het platform.