Een lamp van oude waterleidingbuizen en fittingen

Bij het vervangen van oude leidingen komen stalen buizen met schroefdraad en gietijzeren fittingen vrij: knieën, T-stukken, muurplaten en verloopstukken. Ze schroeven zonder gereedschap in elkaar en vormen een frame voor een tafellamp, een wandlamp of een staande lamp. Het metaalwerk is een puzzel; het elektrische deel vraagt discipline, omdat een metalen lamp bij een fout onder spanning komt te staan.

Onderdelen verzamelen

Gebruik een maat: driekwart duims fittingen zijn het meest gangbaar en hebben een binnenmaat waar een snoer met ruimte doorheen gaat. Een muurplaat is de voet, twee knieën en een stuk buis van 30 centimeter vormen de arm, en een verloop naar een kleiner formaat neemt de fitting van de lamp op. Op de marktplaats staan zulke onderdelen los of per zak; ontvet ze en verwijder de oude hennep en pasta uit de schroefdraad.

Het snoer erdoorheen

Rijg het snoer door voordat je de laatste fitting aandraait; door een knie gaat het alleen met een trekveer of een stuk draad. Gebruik een snoer met drie aders en een geaarde stekker, en verbind de aarddraad met het metaal van de lamp via een oogje onder een schroef in de voet. Zonder aarde is een metalen lamp bij een beschadigd snoer levensgevaarlijk. Vijl de binnenkant van elk schroefdraadeinde glad zodat het snoer niet wordt doorgesneden.

Fitting en lichtbron

Een fitting van metaal met een geaarde aansluiting schroeft in een verloopstuk van driekwart naar half duims. Kies een ledlamp; gloeilampen maken de buis warm en drogen het snoer uit. Een snoerschakelaar of een schakelaar in de voet is prettiger dan een schakelaar op de fitting die je alleen bereikt met je hand tegen het hete metaal.

Afwerken en stabiliteit

Kaal staal roest en zwart gietijzer geeft af. Ontvet alles en spuit het met een matte lak, of laat de patina en wrijf hem in met wat was. Een tafellamp met een arm van 40 centimeter kantelt naar voren; schroef de muurplaat op een plank van sloophout of vul een T-stuk in de voet met een stuk lood van een oude waterleiding. Laat de lamp voor gebruik door iemand met verstand van elektra nakijken als je twijfelt.