Oude zonnepanelen hergebruiken in een eilandsysteem

Een eilandsysteem, ook wel off-grid genoemd, is een zonnestroominstallatie die niet aan het net hangt. De panelen laden een accu via een laadregelaar, en vanuit die accu voed je verlichting, een pomp, een koelkast of gereedschap. Voor een volkstuin, een boothuis, een schaftkeet of een afgelegen schuur is het vaak de enige praktische optie. Oude panelen met een bescheiden vermogen passen hier uitstekend, omdat dakruimte zelden de beperking is.

Waarom oude panelen hier goed zijn

Bij een eilandsysteem is de accu meestal de dure component en de panelen de goedkope. Een paneel van 200 Wp uit 2011 dat voor een woningdak niet meer interessant is, laadt een accu van 12 of 24 volt prima. Zelfs panelen met een lichte verkleuring of een enkele zwakke cel doen hier nog jaren mee, omdat een paar procent minder opbrengst op een systeem met overcapaciteit niet uitmaakt. Let wel op de spanning: een paneel van 60 cellen heeft een werkspanning rond de 30 volt en past bij een 24 volt accu of bij een MPPT-laadregelaar.

De laadregelaar

Een laadregelaar zit tussen de panelen en de accu en zorgt dat de accu niet overladen wordt. De eenvoudige PWM-regelaars zijn goedkoop maar verspillen het spanningsverschil tussen paneel en accu; een MPPT-regelaar haalt uit een paneel van 30 volt op een 12 volt accu wel 20 tot 30 procent meer. Koop de regelaar nieuw of controleer bij een tweedehands exemplaar of het maximale paneelvermogen en de maximale ingangsspanning passen bij wat je aansluit. Ook hier tellen de panelen in serie hun spanning op.

Accu en omvormer

Voor een klein systeem volstaat een loodaccu of, beter, een LFP-accu van 12 of 24 volt. Wil je apparaten met een gewone stekker gebruiken, dan komt er een losse omvormer bij die van accuspanning 230 volt maakt; die is anders dan een netomvormer en niet uitwisselbaar. Dimensioneer de accu op twee tot drie donkere dagen zonder zon. Een vriezer van 1 kilowattuur per dag vraagt dus minimaal 2 tot 3 kilowattuur bruikbare accucapaciteit.

Veiligheid zonder net

Dat er geen netkoppeling is, betekent niet dat het ongevaarlijk is. Een accu kan bij kortsluiting honderden ampères leveren en een kabel laten gloeien. Gebruik zekeringen bij de accu, kabels van voldoende doorsnede, deugdelijke kabelschoenen en een aardpunt. Bouw je meer dan een paar panelen en een accu, laat het ontwerp dan door een erkende installateur nakijken. En houd het systeem volledig gescheiden van de huisinstallatie; een eilandsysteem koppelen aan de meterkast is nooit toegestaan zonder de juiste apparatuur en een installateur.